Masa Oyuncakları Köşesinde Neler Olmalı?

Masa oyuncakları köşesinde beş grup materyal bulunmalı: yapbozlar; kendi hatasını gösteren yerleştirme oyuncakları; takmalı-geçmeli yapı setleri; boncuk dizme ile bağcık setleri; bir de iki-dört kişiyle oynanan domino, hafıza, loto gibi oyunlar. 20 çocuklu bir sınıf için yaklaşık 40 yapboz önerilir; hepsi aynı anda rafta durmaz, dönüşümlü çıkar.

Köşe bunların yanında iki-üç alçak açık raf, dört ya da altı kişilik bir masa ve 8–12 etiketli kutu ister.

Masa oyuncakları köşesi MEB programında geçiyor mu?

Adıyla geçmiyor. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı sınıflarda yaygın kurulan dokuz öğrenme merkezini sayıyor: blok, kitap, erken okuryazarlık, müzik, sanat, fen, matematik, dramatik oyun, bir de açık hava merkezi. Masa oyuncakları bu listede ayrı bir merkez olarak yer almıyor.

Köşenin malzemesi ise programın içinde dağınık hâlde duruyor. Matematik merkezi için sayılan materyaller arasında domino taşları, eşleştirme kartları, boncuklar, örüntü kartları, legolar, tangram, geometri tahtası, yapboz geçiyor. Blok merkezi bölümü tak-çıkar oyuncaklardan ve yapbozlardan söz ediyor. Oyun ortamı bölümü de yapbozları ve kutu oyunlarını, çocuğun problem çözmesini ve iş birliğini destekleyen materyaller arasında sayıyor.

Program, sınıf alanı dar olduğunda bazı merkezlerin birleştirilebileceğini de yazıyor. Pek çok anaokulunda masa oyuncakları köşesi bu yüzden matematik köşesiyle aynı rafı paylaşıyor. İkisini ayrı kurmak istiyorsanız sayma ve ölçme araçlarını matematik köşesinin materyal listesine bırakıp masa köşesini yapbozlarla yapı setlerine ve kurallı oyunlara ayırmak işe yarar.

Köşede hangi materyal grupları bulunmalı?

ABD'de yaygın kullanılan Creative Curriculum programı, 20 çocuklu bir okul öncesi sınıfı için yayımladığı sınıf donatım listesinde masa oyuncakları alanını ayrı bir başlık olarak ele alıyor. Aşağıdaki tablo o listedeki miktarları Türkiye'deki ürün adlarıyla eşleştiriyor.

Raf yalnız yapbozla dolarsa çocuk birkaç hafta içinde hepsini bitirir; yalnız yapı setiyle dolarsa köşe ikinci bir blok köşesine döner. Her gruptan bir iki parça bulunduğunda köşe, tek başına sessizce çalışmak isteyen çocuğa da arkadaşıyla oyun kurmak isteyen çocuğa da yer açar.

Yapboz ve Şekil Tablaları

20'li Ahşap Puzzle Dolabı 30x30 cm 18.872₺+KDV(%20) Turuncu Yeşil Yapboz Dolabı 10'lu 7.950₺+KDV(%10) Kulplu Ahşap Sevimli Hayvanlar Yapbozu 190₺+KDV(%20) Geometrik Şekil Yerleştirme Tablası 21x21 cm 315₺+KDV(%20)

Yaşa göre masa oyuncakları nasıl seçilir?

Program, 48–60 ay grubunda çocuğun takma, çıkarma, sökme-takma ve ipe boncuk dizme gibi el-göz koordinasyonu isteyen işleri yapabileceği ortamların hazırlanmasını istiyor. 60–72 ayda düğüm atma ve ip bağlama gibi becerilerle üç boyutlu tasarımlar öne geçiyor. Aşağıdaki tablo bu çizgiye göre hazırlanmış bir öneri; ürün seçerken her ürünün sayfasındaki yaş aralığına bakın.

Kulplu yapbozun hangi yaşta başladığını tutamaklı puzzle yazımızda, el becerisini çalıştıran diğer araçları da ince motor becerileri için 10 materyal yazısında ayrıntılı anlattık.

Köşe sınıfın neresine kurulmalı?

MEB programı kitap, fen, matematik gibi odak isteyen merkezlerin sınıfın sessiz tarafında; blok, müzik, dramatik oyun gibi hareketli merkezlerin ise birbirine yakın kurulmasını öneriyor. Masa oyuncakları da dikkat isteyen bir iş; yeri sessiz taraftır. Blok köşesinin hemen yanı uygun değil, çünkü yapı oyununun sesi ve hareketi yapboz başındaki çocuğu bölüyor.

Köşe bir masa çevresinde kurulur. Creative Curriculum listesi 20 çocuklu sınıfta en az beş masa öneriyor ve bunlardan birini masa oyuncakları alanına ayırıyor; masalar dört ya da altı kişilik; yuvarlak ile dikdörtgen karışık. Yuvarlak masa dört oyuncuyu kartlara eşit uzaklıkta oturtur, dikdörtgen masa ise yapbozu yaymaya daha çok yer bırakır. Masa ve sandalye yüksekliği için anaokulu masa yüksekliği yazısındaki tabloya, sınıfınıza uygun modeller için Anaokulu Masaları kategorisine bakabilirsiniz. Bazı çocuklar yapbozu yerde yapmayı sever; masanın yanına küçük bir halı ya da minder koymak bu çocuklara da yer açar.

Köşeyi komşularından alçak raf ya da halıyla ayırmanın örnekleri ilgi köşeleri birbirinden nasıl ayrılır yazımızda var.

Materyaller rafta nasıl düzenlenir?

Program, öğrenme merkezlerindeki materyallerin çocuğun ulaşabileceği açık raflarda durmasını ve her merkezin isim ve sembolünün görünür olmasını istiyor. Masa oyuncakları köşesinde bu üç işe dönüşüyor:

• Her setin kendi kutusu olur. Kutunun önüne içindekinin fotoğrafı ya da resmi yapıştırılır, rafın aynı yerine de aynı resim. Çocuk oyunu bitirince kutuyu resmin olduğu yere koyar.
• Tabla yapbozları yatay durur, çünkü üst üste konan tablalardan parçalar kayar ve karışır. Her tablaya ayrı göz ayıran yapboz dolapları bu sorunu ortadan kaldırır; çocuk tablayı raftan çekmece gibi çekip alır.
• Kayıp parçalar için ayrı bir kutu tutulur. Masanın altında ya da halıda bulunan parçalar gün sonunda bu kutuda toplanır, öğretmen haftada bir yerlerine dağıtır.

Materyallerin tamamı aynı anda rafa konmaz. Creative Curriculum listesi birlikte oynanan oyunlardan aynı anda en az üçünün rafta olmasını, geri kalanların dönüşümlü çıkmasını öneriyor; 40 yapbozun da hepsi bir arada sergilenmez. Hangi materyalin ne zaman değişeceğini oyuncak rotasyonu yazımızda anlattık. Daha fazla seçenek için Çocuk Puzzle etiketine ve Akıl ve Zeka Oyunları kategorisine göz atabilirsiniz.

Masa Başında Oynanan Setler

Hafıza Oyunu Hayvanlar 48 Parça 350₺+KDV(%20) Resimli Domino Oyunu 48 Parça 500₺+KDV(%20) Ahşap Tangram 16x16 cm 329₺+KDV(%20) Ahşap Alfabe Boncukları İpe Dizme 375₺+KDV(%20) Kutulu Geçmeli Blok Seti 62 Parça 585₺+KDV(%20) Vidalama Blokları Somun Cıvata Seti Kutulu 396₺+KDV(%20)

Köşede aynı anda kaç çocuk oynar?

Program sayı vermiyor; her merkezin büyüklüğüne göre aynı anda bulunabilecek çocuk sayısının sembollerle sınırlanabileceğini söylüyor. Masa oyuncakları köşesinde en pratik sınır masanın sandalye sayısıdır: dört kişilik masada dört, altı kişilik masada altı çocuk. Köşenin girişine o sayıda kart, mandal ya da kolye asılır; kartı alan çocuk içeri girer, kart kalmadıysa sırası gelene kadar başka köşeye geçer.

Öğretmen bu köşede kimin hangi oyuna yöneldiğini, kimin hep aynı yapbozu seçtiğini not eder. Program da çocukların hangi merkezde kimlerle ne kadar süre oynadığının gözlemlenip kaydedilmesini istiyor. Hep aynı köşede kalan bir çocuğa yeni bir oyunu bu masada önermek kolaydır, çünkü oyun zaten önündedir.

Köşeyi kurarken kontrol listesi

1. Köşe sınıfın sessiz tarafında mı, blok köşesinden uzak mı?
2. Masa çocukların boyuna uygun mu, çevresinde dört ya da altı sandalye var mı?
3. Beş materyal grubunun (yapboz, yerleştirme, yapı seti, dizme, kurallı oyun) her birinden en az bir materyal var mı?
4. Her kutunun ve raf yerinin resimli etiketi var mı?
5. Rafta aynı anda kaç oyun duracağına ve ne zaman değişeceğine karar verildi mi?
6. Yaş grubuna uymayan, küçük parçalı setler daha büyük grupların rafına mı ayrıldı?

Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır; MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'nın öğrenme merkezleri bölümüne ve Creative Curriculum'un 20 çocuklu sınıf donatım listesine dayanır. Son güncelleme: Ekim 2026.