Matematik Köşesine Hangi Materyaller Konur?
Matematik köşesinde sayma, sınıflama, örüntü, ölçme, şekil, karşılaştırma kavramlarının her biri için bir materyal bulunur. MEB programının önerdiği materyaller, yaşa göre kullanım ve köşenin sınıfta kurulumu.
İçindekiler
- MEB programı matematik merkezine ne koymayı öneriyor?
- Hangi kavram için hangi materyal kullanılır?
- Matematik köşesi yaşa göre nasıl değişir?
- Matematik köşesi nasıl hazırlanır?
- Montessori matematik materyalleri bu köşeye konur mu?
- Küçük bir sınıfta matematik köşesi nasıl kurulur?
- İlk alımda hangi materyallerle başlanmalı?
Matematik köşesine altı kavramın her biri için en az bir materyal konur. Sayma için abaküs ile sayı kartları, sınıflama için ayırma kapları, örüntü için örüntü kartı ile bağlantı küpü, ölçme için terazi, mezura, kum saati; şekil için geometrik cisimler ile tangram, karşılaştırma için de farklı boyda kutular yeterli başlangıçtır. MEB programı bu merkez için 30'dan fazla materyal adı sayıyor.
Aşağıda hangi kavramın hangi materyalle çalışıldığını, köşenin yaş grubuna göre nasıl değiştiğini, köşenin sınıfta nereye ve nasıl kurulacağını anlattık.
MEB programı matematik merkezine ne koymayı öneriyor?
MEB'in Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı ilgi köşelerine "öğrenme merkezi" diyor ve matematik merkezini bunlardan biri olarak sayıyor. Program 2024-2025 eğitim öğretim yılından beri uygulanıyor (Eurydice, Türkiye erken çocukluk reformları). Programın tarifine göre matematik merkezi, çocuğun sayma, sınıflandırma, sıralama, karşılaştırma, ölçme, problem çözme gibi becerileri somut nesnelerle denediği bir alan. Rakam, şekil, grafik gibi matematiksel temsilleri tanımak da bu merkezin işi.
Programın materyal listesi uzun: sayı kartları, sayı çubukları, manyetik rakamlar, kum tepsisi, abaküs, birim küpler, domino taşları, eşleştirme kartları, örüntü kartları, terazi, baskül, cetvel, mezura, saat, takvim, kum saati, ölçme kapları, üç boyutlu geometrik şekiller, geometri tahtası, tangram, yapboz, yön kartları, harita ile kroki. Düğme, taş, baklagil, deniz kabuğu gibi günlük malzemeler de listede yer alıyor. Temsilî para, grafik oluşturma araçları ile beyaz yazı tahtası da matematik deneyimini çeşitlendiren materyaller arasında anılıyor. Bunların hepsini ilk gün almak gerekmiyor; listenin büyük kısmı zamanla dönüşümlü olarak rafa giriyor.
Hangi kavram için hangi materyal kullanılır?
Alışverişe kavram listesiyle başlamak, aynı işi gören üç ayrı ürün almanın önüne geçer. Kurumlarla yaptığımız planlamalarda en çok işe yarayan tablo şu:
| Kavram | Çocuk ne yapar? | Hazır materyal | Sınıfta bulunan malzeme |
|---|---|---|---|
| Sayma | Nesneyi tek tek sayar, miktarı rakamla eşler | Ayaklı ya da masa abaküsü, sayı kartları, sayı-nesne eşleştirme tablası | Düğme, tıpa, fasulye |
| Sınıflama | Renge, türe, büyüklüğe göre ayırır | Sayaçlı ayırma seti, ayırma kaseleri, cımbız | Yumurta kolisi, kapak, deniz kabuğu |
| Örüntü | Diziyi kopyalar, devam ettirir, kendisi kurar | Örüntü kartları, bağlantı küpleri, boncuk dizme seti | Renkli mandal, boncuk |
| Ölçme | Uzunluk, ağırlık, süre tahmin eder, ölçer | Denge terazisi, mezura, boy cetveli, kum saati takımı | İp, bardak, ölçü kabı |
| Şekil ve uzamsal düşünme | Şekli adlandırır, döndürür, parçadan bütün kurar | Geometrik cisimler, tangram, geometri tahtası, şekil yerleştirme tablası | Kutu, top, rulo |
| Karşılaştırma | Çok-az, uzun-kısa, ağır-hafif der; sıraya dizer | Sayı terazisi, kademeli sıralama seti, domino | Farklı boyda kutu ve çubuk |
Sınıfta bulunan malzeme sütunu boşuna orada durmuyor. Program da günlük yaşam malzemelerini, doğal malzemeleri, artık malzemeleri bu merkezin parçası sayıyor. Sınıflama oyunlarında bir kavanoz karışık düğme, pahalı bir setten çoğu zaman daha uzun süre ilgi görüyor.
Matematik köşesi yaşa göre nasıl değişir?
Program matematik becerilerini 36-48 ay, 48-60 ay ve 60-72 ay için ayrı tarif ediyor. Sayma hedefleri sayıyla verildiği için köşedeki miktarları buna göre ayarlamak kolay:
| Yaş grubu | Programdaki sayma hedefi | Örüntü ve karşılaştırma | Köşede ağırlık |
|---|---|---|---|
| 36-48 ay (3 yaş) | 1'den 5'e ritmik sayar, 1 ile 3 arası miktarı saymadan bir bakışta söyler | Basit örüntüyü modele bakarak kopyalar; uzunluk, büyüklük gibi tek bir farkı basit düzeyde karşılaştırır | Büyük parçalı sayma nesneleri, iri boncuk, şekil yerleştirme tablası, iki kefeli terazi |
| 48-60 ay (4 yaş) | 1'den 10'a ileri, 5'ten 1'e geri sayar; 1 ile 5 arası miktarı bir bakışta söyler | Örüntüyü devam ettirir, kendi basit örüntüsünü kurar; tahminini ölçümle karşılaştırır | Sayı kartları, bağlantı küpleri, örüntü kartları, tangram tablası |
| 60-72 ay (5 yaş) | 1'den 20'ye ileri, 10'dan 1'e geri sayar; sayıları küçükten büyüğe dizer | Birden fazla özelliği aynı anda karşılaştırır; küp ve küreyi günlük nesnelerde tanır | 100 boncuklu abaküs, sayı terazisi, kum saati, geometri tahtası, takvimli saat panosu |
Karma yaş sınıflarında rafı iki kata bölmek pratik oluyor: alt rafta iri parçalı, tek adımlı materyaller, üst rafta kart ve küçük parçalı setler. Baklagil, küçük boncuk gibi ağza alınabilecek parçaları 3 yaş grubunda öğretmenin gözü önünde, masa başında kullandırmak daha rahat bir düzen.
Matematik köşesi nasıl hazırlanır?
- Yer seçin. Program kitap, fen, matematik merkezlerini sınıfın sessiz tarafına, blok ile müzik merkezinden uzağa koymayı öneriyor. Çocuk burada sayarken dikkatini toplamak zorunda.
- Açık raf kullanın. Materyal, çocuğun boyuna uygun açık raflı dolapta durmalı. Kapaklı dolapta duran set unutuluyor.
- Her materyale bir kutu verin. Kutunun önüne materyalin resmi ya da rakamı yapışırsa toplama işi de bir sınıflama oyununa dönüşür.
- Çalışma yüzeyi ayırın. Küçük bir masa ya da yere serilen bir halı, materyalin dağılmasını sınırlar. Ayaklı abaküs gibi büyük parçalar köşede sabit bir istasyon olarak kalabilir.
- Kaç çocuk oynayacağını gösterin. Merkezin adı ile sembolü görünür olsun; aynı anda kaç çocuğun kalacağı bir sembolle belirtilsin.
- Dönüşümlü değiştirin. Rafta her kavramdan bir iki materyal yeter. Kalanları depoda tutup tema değiştikçe yer değiştirmek, köşeyi canlı tutar.
Montessori matematik materyalleri bu köşeye konur mu?
Konabilir; yalnız bu materyaller başka bir mantıkla çalışır. Montessori matematik materyalleri belli bir sırayla, öğretmen sunumuyla tanıtılır; kırmızı-mavi çubuklardan altın boncuğa uzanan bu dizi bir setin yerine ötekini koymaya izin vermez. MEB programının matematik merkezi ise serbest seçime dayalı, karışık materyalli bir alan. Sınıfınızda Montessori uygulaması varsa materyallerin hangi sırayla sunulduğunu Montessori matematik materyalleri rehberimizde anlattık; o materyalleri ayrı bir rafta, kendi sırasıyla tutmak işinizi kolaylaştırır.
Küçük bir sınıfta matematik köşesi nasıl kurulur?
Program alan dar olduğunda bazı merkezlerin birleştirilebileceğini söylüyor. En sık yapılan birleştirme fen ile matematik: terazi, ölçü kapları, büyüteç ile doğal malzeme kapları iki merkezde de kullanıldığı için tek bir alçak dolap ikisine yetiyor. Dar sınıflarda diğer köşelerin nasıl paylaştırılacağını okul öncesi ilgi köşeleri yazımızda topladık.
Duvar da alan kazandırır. Cırtlı sayı panosu, boy cetveli ya da takvimli saat panosu yere hiç yer kaplamadan köşenin bir parçası olur.
İlk alımda hangi materyallerle başlanmalı?
Yeni açılan bir sınıf için önerimiz, her kavramdan bir materyal almak ve gerisini çocukların ilgisine göre eklemek. Bu yaklaşım, köşeyi programın kavram listesine göre kurmak isteyen anaokulları ile anasınıflarına uygun. Tamamen Montessori yöntemiyle çalışan bir sınıfın ihtiyacı farklı; orada materyal sırası belirleyici.
Sayma için sınıfın her yerinden görülen bir ayaklı abaküs ya da çocuğun önüne çektiği masa üstü abaküs, sınıflama için sayma ve sıralama seti, ölçme için bir denge terazisi ile kum saati takımı iyi bir çekirdek oluşturur. Şekil tarafında ahşap geometrik cisimler ile geometri tahtası yer kaplamayan iki parça. Seçenekleri akıl ve zekâ oyunları ile eğitici oyuncaklar kategorilerinde bulabilirsiniz. Cımbız, boncuk dizme gibi parmak kontrolü isteyen materyaller için ince motor materyalleri yazımıza da göz atın.
Ürün sayfalarında ölçü, malzeme, parça sayısı yazıyor. Sitedeki fiyatlar KDV hariç. Birden çok sınıfı birlikte donatacak kurumlar için teklif ve proforma hazırlıyoruz; kargo ve nakliye ücreti alıcıya ait.
Sayma, Sınıflama ve Ölçme
Örüntü, Şekil ve Karşılaştırma
Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır; anaokulu ve kreşlerin sınıf donatımında edindiğimiz deneyime ve MEB okul öncesi eğitim programının matematik alanı ile öğrenme merkezleri bölümlerine dayanır. Son güncelleme: Ekim 2026.
Sık Sorulan Sorular
Okul öncesi matematik köşesinde neler olmalı?
Matematik köşesi sınıfın neresine kurulur?
Matematik köşesi ile fen köşesi birleştirilebilir mi?
3 yaş matematik köşesine hangi materyaller konur?
Abaküs okul öncesinde kullanılır mı?
Matematik köşesindeki materyaller ne sıklıkla değiştirilir?
İlgili yazılar
Bir Kreş Sınıfına Hangi Mobilyalar Gerekir?
20 çocukluk bir kreş sınıfı için masadan boy cetveline 12 mobilya kalemi, önerilen adetleriyle tek tabloda. Açılışta gereken temel kalemler ve sonradan eklenebilecekler ayrı gösterildi.
Sanat Köşesinde Hangi Malzemeler Bulunmalı?
Sanat köşesinde masa, şövale, kurutma rafı, tepsili dolap ile boya, kâğıt, yapıştırıcı, makas, atık malzeme bulunmalı. 20 çocukluk sınıf için miktar önerisi, yerleşim, sergileme ve etiketli kutu düzeni.
Anaokulunda Hangi Köşeler Olmalı?
MEB'in güncel okul öncesi programı ilgi köşelerine öğrenme merkezi diyor ve 9 merkez sayıyor. Her köşenin amacı, temel materyali, sınıftaki yeri; kum-su ile Atatürk köşesinin programdaki karşılığı.