Anaokulu Sınıfı Nasıl Yerleştirilir?

Anaokulu sınıfı nasıl yerleştirilir sorusunun cevabı bir sıra izler: önce sınıfın krokisi çizilir ve yeri değişmeyen unsurlar (kapı, pencere, lavabo, priz) işaretlenir. Sonra sınıf sessiz ve hareketli bölgelere ayrılır, lavabonun çevresi ıslak bölge olur, ortada grup toplanma alanı kalır. Mobilya en son yerleşir; öğretmen oturduğu yerden sınıfın tamamını görebilmelidir.

MEB'in Okul Öncesi Eğitim Programı, sınıflarda yaygın olarak 9 öğrenme merkezi sayar: blok, kitap, erken okuryazarlık, müzik, sanat, fen, matematik, dramatik oyun ve açık hava. Program bu merkezlerin yerleşimine dair de bir ilke koyar, ama ölçü vermez. Türkiye'de okul öncesi sınıfların fiziksel özellikleri üzerine 1989–2019 arasında yapılmış 20 çalışmayı inceleyen bir derleme, öğretmenlerin sınıfların fiziksel ortamından çoğunlukla memnun olmadığını gösteriyor.

Sınıf yerleşimine nereden başlanır?

Mobilyayı taşımadan önce odanın kâğıt üzerindeki hâlini çıkarın. Kareli bir kâğıtta her kareyi 50 cm sayarsanız 6x8 metrelik bir sınıf 12x16 karelik bir çizime sığar. Duvar boylarını ölçüp çizdikten sonra yeri değişmeyen unsurları işaretleyin:

• Kapı ve kapının açılma yönü
• Pencereler ile denizlik yüksekliği; gün ışığının en çok girdiği duvar
• Lavabo, musluk ya da sınıfa açılan tuvalet kapısı
• Prizler, kalorifer petekleri, klima
• Kolonlar ve duvara sabit dolaplar

Bu unsurlar köşelerin yerini büyük ölçüde belirler. Sanat köşesi suya, kitap köşesi ışığa, müzik ya da teknoloji köşesi prize yakın olmak ister. Mobilyaların ölçülerini aynı ölçekte kâğıttan kesip çizimin üzerinde gezdirmek, ağır mobilyayı üç kez taşımaktan çok daha kolaydır.

Anaokulu sınıfı hangi bölgelere ayrılır?

MEB programı, hareketli etkinliklerin yoğun olduğu merkezlerin (blok, müzik, dramatik oyun) birbirine yakın kurulmasını, odaklanma isteyen kitap, fen ile matematik merkezlerinin ise daha sessiz alanlara alınmasını öneriyor. Buna su gerektiren işler için ıslak bölgeyi ve herkesin bir araya geldiği toplanma alanını eklediğinizde sınıf dört bölgeye ayrılır.

Tablo programın sessiz-hareketli ayrımına ve sınıflarda gördüğümüz düzene dayanır; köşelerin sınırını nasıl çizeceğinizi ilgi köşeleri birbirinden nasıl ayrılır yazımızda anlattık. Islak alanın neden ayrı tutulduğu sınıfta ıslak alan neden gerekli yazısında ayrıntılı olarak var.

Grup toplanma alanı nereye konur?

Sabah çemberi ile öykü saati toplanma alanında geçer, şarkılar ve günün planı da burada. Bütün çocukların aynı anda oturabileceği büyüklükte olmalı ve takvim panosu ya da etkinlik tahtası bu alanın önündeki duvarda durmalı. Çoğu sınıfta 200x290 cm'lik bir halı bu alanı tanımlar. Halıyı kapı önüne sermeyin; giren çıkan herkes grubun ortasından geçer.

Dar sınıflarda toplanma alanı blok köşesiyle aynı halıyı paylaşabilir. Bu durumda blok rafını halının kenarına alın ve çember saatinden önce blokları toplamayı rutine çevirin. Blok köşesinin yerini blok köşesi sınıfın neresine kurulmalı yazımız ayrıca ele alıyor.

Masalar sınıfın neresinde durur?

Masalar çoğunlukla ıslak bölgeyle sessiz bölge arasında, pencereden ışık alan bir yere toplanır. Sanat etkinliği ile kahvaltı aynı masalarda yapılıyorsa lavaboya yakın olmaları işi kolaylaştırır. Bütün masaları sınıfın ortasına dizmek ise köşelerin yerini daraltır; okul öncesi sınıfta masa, öğrenme merkezlerinden biri gibi düşünülmeli.

Sınıfın tamamı aynı anda masada oturacaksa kaç masaya ihtiyaç olduğunu 20 kişilik sınıfa kaç masa sandalye gerekir yazımızda hesapladık. Sıra mı masa mı kararını verecekseniz anasınıfında sıra mı masa mı yazısına bakabilirsiniz.

Geçiş yolları nasıl bırakılır?

Çocuklar kapıdan portmantoya, oradan toplanma alanına ve lavaboya bir köşenin içinden geçmeden yürüyebilmeli. Yol köşelerin çevresinden dolanmalı; blok köşesinin ortasından geçen bir yol kuleleri yıkar, oyunu böler. Kapı önü ve çıkış yolu her zaman boş kalır. Kaçış yolu genişliği ya da kapı önü mesafesi gibi kurallar için okulunuzun bağlı olduğu il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğüne danışın.

Uzun ve düz bir boş koridor ise çocukları koşmaya çağırır. Böyle bir hat oluşuyorsa araya alçak bir raf ya da küçük bir halı koyarak yolu kırın.

Öğretmen sınıfın tamamını görebilmeli mi?

Evet. Köşeleri ayıran raflar, öğretmen otururken bile arkasını görebileceği kadar alçak seçilir. Sitemizdeki açık raflı dolapların çoğu 55 ile 85 cm arasında; daha yüksek dolaplar ise duvara yaslanır, sınıfın ortasına konmaz.

Öğretmen masasının yeri de görüş hattına göre seçilir; köşede ve sırtı duvara dönük bir masa sınıfın yarısını görmez. Bu konuyu anasınıfında öğretmen masası olur mu yazımız ele alıyor.

Sınıf Yerleşimi İçin Alçak Raflar ve Halılar

Tekerlekli Açık Raflı Dolap 70x35x85 cm 6.200₺+KDV(%10) 8 Bölmeli Açık Raflı Dolap 80x35x85 cm 5.800₺+KDV(%10) Montessori Açık Raf Dolabı 12 Bölmeli 120x40x70 cm 8.500₺+KDV(%10) Fil Figürlü Alçak Kitaplık 78x56x60 cm 6.500₺+KDV(%10) Tekerlekli Lego ve Blok Köşesi 60x60x54 cm 7.000₺+KDV(%10) Tekerlekli Fen ve Doğa Köşesi Dolabı 4.500₺+KDV(%10) Tren Desenli Anaokulu Sınıf Halısı 200*290 cm 4.000₺+KDV(%20) Yollar Desenli Anaokulu Sınıf Halısı 200*290 cm 4.000₺+KDV(%20)

Örnek bir yerleşim nasıl görünür?

Kapısı uzun duvarın bir ucunda, pencereleri karşı duvarda olan dikdörtgen bir sınıf düşünelim. Yerleşim şöyle kurulabilir:

1. Kapının hemen yanına portmanto ve ayakkabılık; çocuk sınıfa girmeden eşyasını bırakır.
2. Kapı tarafındaki kısa duvara lavabo varsa sanat köşesi ve masalar.
3. Pencere boyunca kitap köşesi ile fen ve matematik köşeleri; aralarında alçak raflar.
4. Kapının karşısındaki köşeye blok ve dramatik oyun köşeleri, aralarında ortak bir halı.
5. Ortada, panonun önünde grup toplanma halısı.
6. Öğretmen masası toplanma alanını ve kapıyı birlikte gören bir duvarda.

Kapı ya da lavabo başka yerdeyse aynı mantıkla sırayı değiştirin. Sınıfın kaç metrekare olması gerektiği ayrı bir konu; onu anaokulu sınıfı kaç metrekare olmalı yazımızda anlattık.

Yaş grubuna göre yerleşim değişir mi?

Bölgelere ayırma ilkesi her yaşta aynı kalır; yaşla değişen, köşelerin sayısı ile büyüklüğüdür. 3 yaş sınıfında daha az köşe, daha geniş hareket alanı ve daha alçak mobilya olur; 5 yaş sınıfında erken okuryazarlık ve masa çalışmasına daha çok yer açılır. Yaşa göre ayrıntılar için 3 yaş sınıfı, 4 yaş sınıfı ve 5 yaş sınıfı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kurumlar için yerleşim taslağı da hazırlıyoruz: sınıfınızın ölçülerini paylaşırsanız ürünlerin nasıl yerleşeceğini gösteren bir taslak çizebiliriz; bu taslak mimari proje yerine geçmez. Köşe dolapları ilgi köşeleri, halılar sınıf halıları kategorisinde; masa ile raflar anaokulu mobilyaları altında.

Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır; MEB Okul Öncesi Eğitim Programı'nın öğrenme merkezleri bölümüne ve anaokulu sınıflarını donatırken edindiğimiz deneyime dayanır. Son güncelleme: Ekim 2026.