Oyun Terapisi Odası Nasıl Hazırlanır?
Oyun terapisi odası açık raflar, kum alanı, kukla köşesiyle kurulur. Üç gruptaki oyuncakları, seçim ölçütlerini ve raf düzenini anlattık.
İçindekiler
- Oyun terapisi odasında hangi oyuncaklar bulunur?
- Oyuncak seçerken hangi ölçütlere bakılır?
- Oda nasıl yerleştirilir?
- Raflar nasıl olmalı?
- Kum tepsisi ve figür rafı nasıl kurulur?
- Kukla ve bebek evi köşesinde neler olur?
- Zemin ile duvar nasıl seçilir?
- Rehberlik odası ve duyu bütünleme odasından farkı ne?
- Kime uygun, nereden başlanır?
Oyun terapisi odası, çocuğun oyuncakları kendi başına görüp seçebileceği sade ve düzenli bir odadır. Hazırlık dört işten oluşur: duvar boyunca alçak açık raflar, temizlenebilir bir zemin, kum, resim ve kukla için ayrı köşeler, bir de üç gruba ayrılmış oyuncak seti. Oyun terapisi literatüründe yaygın sınıflandırma gerçek yaşam oyuncakları, saldırganlığı ifade oyuncakları ve yaratıcı ifade malzemeleridir.
Bu yazı muayenehanesinde ya da danışmanlık merkezinde oda kuran psikolog, psikolojik danışman ya da çocuk gelişimciler için. Oturumda hangi yöntemin uygulanacağına girmiyoruz; o, uzman terapistin eğitimine ve çalıştığı yaklaşıma bağlıdır. Burada yalnız odanın kendisini ve içine girecek malzemeyi anlatıyoruz.
Oyun terapisi odasında hangi oyuncaklar bulunur?
Çocuk merkezli oyun terapisinin temel kaynaklarından biri Garry Landreth'in Play Therapy: The Art of the Relationship kitabıdır. North Texas Üniversitesi Oyun Terapisi Merkezi, bu kitaptaki sınıflandırmayı oyuncak ve malzeme sayfasında üç grup olarak özetliyor. Aynı sayfa Landreth'in sık alıntılanan bir cümlesini de aktarıyor: oyuncaklar "toplanmaz, seçilir" (Landreth, 2002, s. 133). Raf kalabalık olmasın, her parça bir nedenle orada dursun.
| Grup | Ne için seçilir? | Örnek malzeme |
|---|---|---|
| Gerçek yaşam oyuncakları | Çocuğun gündelik hayatını ve ailesini canlandırması | Bebek ailesi, bebek evi, kuklalar, arabalar, oyuncak mutfak, yazar kasa, oyuncak para, doktor seti |
| Saldırganlığı ifade oyuncakları | Başka ortamda dışa vurulamayan öfkenin oyun içinde sınırlı biçimde ortaya çıkması | Şişme devrilmez torba, oyuncak askerler, vahşi hayvan figürleri |
| Yaratıcı ifade malzemeleri | Duyguyu resimle, biçimle, sesle anlatma | Şövalede boya ile kâğıt, mum boya, kum, su, oyun hamuru, çalgılar, kostüm |
İkinci grubun içeriği terapistten terapiste değişir. Bu tercihi uzman terapist kendi yöntemine göre yapar.
Oyuncak seçerken hangi ölçütlere bakılır?
Aynı merkez, Landreth'ten aktardığı beş ölçütü sıralıyor. Oyuncaklar farklı ifade yollarına seçenek sunmalı. Dayanıklı olmalı, karmaşık olmamalı. Sınırların denenmesine olanak vermeli. Çocuğun hem kendine olumlu bakmasını hem de kendini kontrol etmesini desteklemeli.
Bu ölçütler satın almada somut karşılık bulur. Pilli, tek düğmeyle aynı hareketi yapan oyuncak çocuğa hikâye kurma alanı bırakmaz. Çok küçük parçalı setler de seans boyunca toplanmakla geçer. Kukla, figür, bebek ya da basit araç gibi yüzü ve rolü olan oyuncaklar daha uzun kullanılır. Kuklanın sınıftaki kullanımını kukla ve drama köşesi yazımızda, canlandırma oyunlarını rol oyunu köşesi yazımızda anlattık.
Gerçek Yaşam ve Canlandırma Oyuncakları
Oda nasıl yerleştirilir?
Çok büyük bir alan gerekmez. Önemli olan çocuğun yürüyebileceği, yere oturabileceği boş bir orta alanın kalmasıdır. Mobilyayı duvarlara yaslayın, ortayı açık bırakın. Odayı şu bölgelere ayırmak işinizi kolaylaştırır:
- Raf duvarı: Oyuncakların hepsi çocuğun gözünün önünde durur.
- Kum alanı: Kum tepsisi ya da kum masası ve figür rafı yan yana olur, böylece çocuk figürü alıp hemen kuma koyar.
- Resim ve boya köşesi: Lavaboya ya da kapıya yakın, silinebilir yüzeyli bir masa ile şövale.
- Kukla ve evcilik köşesi: Kukla sahnesi, bebekler, mutfak oyuncakları.
- Yer alanı: Çocuğun yere oturduğu, uzandığı bölüm için minder ya da kalın yer matı.
Terapistin oturduğu yeri de düşünün. Alçak bir sandalye ya da minder, çocukla aynı göz hizasında kalmanızı sağlar. Oyun alanını kapıdan görülmeyecek şekilde konumlandırmak gizliliğe yardım eder.
Raflar nasıl olmalı?
Oyun terapisi odasında kapaklı dolap yerine açık raf tercih edilir, çünkü çocuk seçimini görerek yapar. Raf yüksekliği çocuğun uzanabileceği seviyede kalmalı. En üst rafa ulaşamayan çocuk ya yardım ister ya da tırmanmaya kalkar. Yüksek bir raf ünitesi kullanacaksanız duvara sabitleyin.
Oyuncakları her seferinde aynı yere koyun. UNT merkezi de odanın düzenli ve öngörülebilir olmasını, dağınıklığa izin verirken kolay toplanmasını öneriyor. Her seansın sonunda raf aynı görünürse çocuk odaya girdiğinde neyin nerede olduğunu bilir. Rafları grup grup düzenleyin: aile ve ev oyuncakları bir arada, araçlar bir arada, figürler kum alanına yakın.
Kum tepsisi ve figür rafı nasıl kurulur?
Kumla çalışan terapistler genellikle sığ, dikdörtgen bir tepsi kullanır. Tepsinin ölçüsünü terapistin çalıştığı yaklaşım belirler; çocuğun oturarak bütününü görebileceği büyüklük yeterlidir. İç yüzeyi mavi boyanmış tepsiler yaygındır; kum açıldığında mavi zemin görünür. Tepsi ölçüsünü ve kumun cinsini uzman terapistin eğitim aldığı yaklaşıma göre belirleyin.
Tepsinin yanına çok gözlü, alçak bir figür rafı koyun. Figürleri türlerine göre ayırın: insanlar; evcil ya da vahşi hayvanlar; araçlar; ev ile ağaç; çit, köprü gibi yapılar. Kumu oyunun dışında kullanmak isterseniz, kapaklı bir kum masası ya da kinetik kum ayrı bir seçenek olur. Bunlar tepsi ölçüsünde değildir; açık kum oyunu ve el çalışması için düşünün.
Kum Alanı ve Raf Düzeni İçin
Kukla ve bebek evi köşesinde neler olur?
Kuklalar çocuğa söylemekte zorlandığı şeyi bir karakterin ağzından söyleme imkânı verir. Bir aile kukla seti, birkaç hayvan kuklası ve parmak kukla genellikle yeter. Masa üstü bir kukla sahnesi, çocuğun sahnenin arkasına geçip gösteri yapmasını sağlar. Kuklaları askılıkta ya da açık sepette tutun ki hepsi görünsün.
Bebek evi için içinde mobilyası olan, önü açık bir model ve ona uyan küçük bir bebek ailesi düşünün. Aile figürlerinde farklı yaşlardan kişiler bulunmalı: anne, baba, büyükanne, büyükbaba, bebek, çocuklar. Bebek evinin yanında oyuncak mutfak, birkaç bez bebek ve doktor seti evcilik köşesini tamamlar.
Zemin ile duvar nasıl seçilir?
Zeminin silinebilir olması en pratik seçimdir; boyayla kum da dökülür, su da. Halıfleks temizlemesi zor olduğu için genellikle tercih edilmez. Yer alanına minder ya da EVA mat koyarak oturma bölgesini ayırabilirsiniz. Duvarlarda açık tonlu, silinebilir bir boya, odanın oyuncaklarla dolu olmasını dengeler. Oyuncaklar zaten renklidir, duvarın da çok renkli olması gerekmez.
Gün ışığı alan bir oda iyidir; gerekirse perdeyle kısılabilmeli. Ses yalıtımı, özellikle bekleme salonuna bitişik odalarda önemlidir. Kalın kapı ve duvara yakın raf ünitesi sesi azaltır. Odaya bir lavabo yakınsa boya ve kum işi kolaylaşır.
Yaratıcı İfade ve Yer Alanı İçin
Rehberlik odası ve duyu bütünleme odasından farkı ne?
Üç oda birbirine benzese de amaçları ayrıdır. Bir okuldaki rehberlik servisinin odası görüşme köşesi ile dosya dolabı etrafında kurulur; ayrıntısını okulda rehberlik odası nasıl düzenlenir yazımızda bulabilirsiniz. Duyu bütünleme odasında salıncaklar ile denge ekipmanı öne çıkar; ergoterapistlerin kullandığı bu odayı duyu bütünleme odası nasıl kurulur yazımızda anlattık. Oyun terapisi odasında ise ağırlık açık raflarda, kum alanında, sembolik oyuncaklardadır.
| Oda | Kim kullanır? | Ana donanım |
|---|---|---|
| Oyun terapisi odası | Oyun terapisi eğitimi almış psikolog, psikolojik danışman | Açık raflar, kum tepsisi, figürler, kukla, bebek evi, boya köşesi |
| Rehberlik odası | Okulun rehber öğretmeni | Görüşme köşesi, kilitli dosya dolabı, küçük bir çizim köşesi |
| Duyu bütünleme odası | Ergoterapist | Asılı salıncaklar, denge ekipmanı, yumuşak zemin |
Kime uygun, nereden başlanır?
Bu oda düzeni bireysel çalışan uzmanlar, birden fazla terapistin aynı odayı paylaştığı danışmanlık merkezleri ve çocuk gelişim merkezleri için uygundur. Odayı paylaşıyorsanız raf düzenini birlikte belirleyin ve sabit tutun. Grup oyunu ya da sınıf etkinliği yapacaksanız bu düzen dar gelir; o zaman sınıf tipi ilgi köşeleri daha iyi çalışır.
Başlangıçta önce rafları ve zemini kurun, ardından her gruptan birkaç temel oyuncakla başlayın. Kalanları kullandıkça ekleyin. Ürünler için Kukla ve Kostümler, Mutfak Modelleri ve Malzemeleri, Rehabilitasyon Malzemeleri ve Minder Çeşitleri kategorilerine bakabilirsiniz. Çok kalemli alımlarda listenizi iletirseniz kurumunuza özel teklif ve proforma hazırlıyoruz. Fiyatlar KDV hariç gösterilir, güncel tutarlar ürün kartlarındadır.
Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır; danışmanlık ve özel eğitim merkezleri için hazırladığımız malzeme listelerinden edindiğimiz deneyime dayanır. Oyun terapisinin uygulanması uzmanlık gerektirir; oda ve malzeme kararlarını çalıştığınız yaklaşıma göre verin. Son güncelleme: Ekim 2026.
Sık Sorulan Sorular
Oyun terapisi odasında hangi oyuncaklar olmalı?
Oyun terapisi odasında dolap mı raf mı kullanılır?
Kum tepsisi kaç cm olmalı?
Oyun terapisi odasının zemini ne olmalı?
Oyun terapisi odası ile rehberlik odası aynı mı?
İlgili yazılar
Anaokulu Duvar Süslemesi Nasıl Seçilir?
Anaokulu duvar süslemesi seçerken ahşap figür, kumaş ya da cırtlı pano, sticker, boyama arasındaki farkı tabloyla karşılaştırdık; çocuk boyuna göre yerleşimi, temizliği, dönem içinde değiştirmeyi anlattık.
Anaokulu Yemekhanesi Nasıl Düzenlenir?
Anaokulu yemekhanesinde akış, yaşa göre masa ve sandalye ayrımı, sabit oturma yerleri ve çocuk boyunda self servis köşesi. Önlük düzeni, yemek sonrası temizlik sırası ve salondaki yankıyı azaltmanın yolları.
Bireysel Eğitim Odası Nasıl Donatılır?
Bireysel eğitim odası bir öğrenci ve bir öğretmen için kurulur. Masa ve sandalye seçimi, öğretmenin oturacağı yer, aynayla dolabın konumu, materyal gruplarının odadaki yeri ve dikkat dağıtmayan bir duvar düzeni.