Boncuk Dizme ile 10 Anaokulu Etkinliği

Boncuk dizme ile anaokulunda yapılabilecek 10 etkinlik şunlar: serbest kolye, renge göre ayırıp dizme, iki renkli örüntü kopyalama, örüntüyü sürdürme, kendi örüntüsünü kurma, sayı kartı kadar dizme, kademeli merdiven, iple uzunluk ölçme, isim dizme ve sözlü yönergeyle dizme. İlk üçü 3 yaşta başlar, isim dizme 5-6 yaşa uyar.

Etkinliklerin hepsi aynı malzemeyle kurulur: delikli boncuklar, ucu sert bir bağcık ya da ip, boncukların döküldüğü bir tepsi. Değişen, öğretmenin istediği kuraldır. Bir gün renk, ertesi gün sayı, bir sonraki gün harf çalışılır; çocuk aynı hareketi tekrar ederken her seferinde başka bir şey düşünür.

Boncuk dizme hangi yaşta başlar?

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin (CDC) 3 yaş gelişim basamakları listesinde "iri boncuk ya da makarna gibi nesneleri ipe dizer" maddesi var. CDC bu listeye, aynı yaştaki her dört çocuktan en az üçünün yaptığı davranışları alıyor. Sınıfta boncuk dizmeyi 3 yaş grubuyla başlatmak bu yüzden makul bir takvim.

Seti seçerken ambalajdaki yaş uyarısına bakın. Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği'nin uyarılar ekinde bu uyarının biçimi tarif edilir: "36 aydan küçük çocuklar için uygun değildir", "üç yaşından küçük çocuklar için uygun değildir" ya da üzeri çizili 0-3 simgesi. Bu uyarıyı taşıyan boncuk setlerini 3 yaş altı gruplara koymayın; yaş satırı ürün sayfasında da yazar. 2 yaş sınıfında boncuk yerine kalın bir çubuğa iri halka geçirmek daha uygun bir başlangıç olur.

10 etkinlik hangi beceriyi çalıştırır?

Tablodaki yaş sütunu sınıf uygulamasına dayanan bir öneri. Sayı aralıkları ile örüntü basamakları MEB 2024 Okul Öncesi Eğitim Programı'ndaki yaş tablolarına göre ayarlandı.

3 yaş grubunda hangi boncuk etkinlikleriyle başlanır?

1. Serbest kolye

İlk gün kural koymayın. Çocuk istediği boncuğu seçip ipe geçirir, kolye bitince öğretmen ipin iki ucunu bağlar. Asıl iş, bir elin ipi tutup öbürünün boncuğu yönlendirmesini öğrenmek. İpin ucuna bağlanan bir boncuk, dizilenlerin öbür taraftan kaymasını engeller; bu küçük ayrıntı 3 yaşta sabrın tükenmesini önler.

2. Önce ayır, sonra diz

Boncuklar karışık hâlde tepsiye dökülür. Çocuk önce kırmızıları bir bölmeye, mavileri öbür bölmeye ayırır, sonra yalnız bir rengi ipe dizer. Biçimi farklı boncuklar varsa ikinci turda renk yerine biçime göre ayırma istenir: yuvarlaklar bir yana, küpler bir yana.

3. Örüntüyü kopyala

Öğretmen kırmızı-mavi-kırmızı-mavi diye kısa bir dizi hazırlayıp masaya koyar. Çocuk aynısını kendi ipinde yapar ve bitirince iki diziyi yan yana tutup karşılaştırır. MEB programında 36-48 ay grubu için beklenen örüntü becerisi tam olarak bu: basit bir örüntüyü nesneyle kopyalamak.

Boncukla örüntü etkinlikleri yaşa göre nasıl zorlaşır?

Programdaki sıra kopyalamayla başlar, sürdürmeyle devam eder, oluşturmayla biter. 3 yaşta örnek dizi çocuğun gözü önündedir, 4 yaşta dizinin yalnız başı verilir, 5 yaşta kuralı çocuk koyar. Örüntü materyallerinin tamamını Örüntü Çalışması İçin Hangi Materyaller Gerekir? yazımızda ayrıca ele aldık; burada yalnız boncukla kurulan basamakları anlatıyoruz.

4. Sıradaki hangisi?

Öğretmen ipe sarı-sarı-yeşil, sarı-sarı-yeşil dizip bırakır. Çocuktan sıradaki üç boncuğu bulması istenir. Doğru yaptığında "Neden yeşil koydun?" sorusu kuralın söze dökülmesini sağlar. Örüntü kartları kullanılacaksa kart masaya yatırılır, çocuk karttaki diziyi ipte sürdürür.

5. Kendi kuralını kur

5-6 yaşta çocuk kendi örüntüsünü kurar ve ipi arkadaşına verir. Arkadaşı kuralı tahmin edip diziyi sürdürmeye çalışır. Program örüntüde en fazla beş öge kullanılmasını öneriyor; üç renkle başlayıp dört renge çıkmak yeterli bir zorluk sağlar.

Boncukla sayma ve ölçme nasıl yapılır?

6. Kart kadar boncuk

Çocuk desteden bir sayı kartı çeker, kart kadar boncuğu ipe dizer, sonra boncukları tek tek göstererek yeniden sayar. MEB programındaki sayma aralıkları desteyi belirler: 36-48 ayda 1-5, 48-60 ayda 1-10, 60-72 ayda 1-20 arası kartlar kullanılır. Bitmiş dizileri yan yana koyup "Hangisi daha uzun, hangisinde daha çok boncuk var?" diye sormak etkinliği karşılaştırmaya taşır.

7. Kademeli merdiven

Kademeli boncuk sıralama oyuncaklarında boyu artan beş çubuk bulunur: ilkine bir, sonuncusuna beş boncuk geçer. Boncuklar çubuklardan çıkarılıp karıştırılır, çocuk her çubuğa doğru sayıda boncuğu geri yerleştirir. Merdiven tamamlandığında "her basamak bir fazla" fikri gözle görülür hâle gelir. Ayrı ip gerektirmediği için boncuk dizmeye yeni geçen 3 yaş grubunda da rahat kullanılır.

8. Kaç boncuk uzunluğunda?

Aynı boydaki boncuklarla dizilen bir ip ölçü aletine dönüşür. Çocuk önce bir kalemin, sonra kitabın kaç boncuk uzunluğunda olduğunu tahmin eder, ardından ipi yanına koyup sayar. Program bu yaşta standart olmayan birimle ölçmeyi içeriyor; cetvelden önce boncuk, adım ya da blok gibi birimlerle ölçmek uzunluk fikrini somutlaştırır. Boncukla sayma ile abaküs arasındaki köprüyü Abaküs Okul Öncesinde Kullanılır Mı? yazısında anlattık.

Harf boncuklarıyla hangi etkinlik yapılır?

9. İsmini diz

Üzerinde harf yazan boncuklar tepsiye dökülür. Çocuk kendi adının harflerini bulup sırasıyla ipe dizer, bitince bileklik olarak takar. İsmini rahatça dizen çocuk kısa kelimelere geçer: öğretmen kelimeyi söyler, çocuk duyduğu sesin harfini arar. 5-6 yaş grubunda okuma yazmaya hazırlıkla bağlantı kurulacaksa bu etkinlik sınıfın ilk haftalarında isim kartlarıyla birlikte yapılabilir.

Yönergeyle boncuk dizme dinlemeyi nasıl çalıştırır?

10. Dinle ve diz

Öğretmen dizilecek sırayı sözle verir: "Önce bir kırmızı, sonra iki mavi, en son bir sarı." Çocuk yönergeyi dinler ve ancak öğretmen sustuktan sonra dizmeye başlar. 4 yaşta iki adımlı yönergeyle başlanır, 5-6 yaşta adım sayısı artırılır. Sonunda çocukların dizileri yan yana konur, yönergeye uyan diziler birlikte kontrol edilir. Etkinliğin bir sonraki aşamasında yönergeyi çocuklar sırayla verir.

Sınıfta boncuk masası nasıl hazırlanır?

• Her çocuğa ayrı, kenarlı bir tepsi verin: boncuklar masadan yuvarlanmaz, toplama da hızlanır.
• Ucu sert bağcık ya da plastik uçlu ip, 3 yaşta işi kolaylaştırır. Yumuşak ip yalnız iri delikli boncuklarla denenmeli.
• Masaya küçük bir grup oturtun ki öğretmen her çocuğun dizisini görebilsin.
• Boncukları renklere göre bölmeli bir kutuda saklayın; toplama sırasında çocuklar ayırma çalışmasını bir kez daha yapmış olur.
• Grubu setin ambalajındaki ve ürün sayfasındaki yaş bilgisine göre belirleyin; boncuk setleri 3 yaş ve üstü sınıflarda kullanılır.

Boncuk dizmenin yanına bağcık geçirme ya da makasla kesme gibi başka el çalışmaları eklemek isteyenler için İnce Motor Becerileri İçin 10 Materyal yazısı bir liste sunuyor.

Hangi set hangi boncuk etkinliğine uyar?

Serbest kolye, ayırma ya da yönergeyle dizme için renkli boncuk ve bağcıktan oluşan herhangi bir set yeter. İsim dizme için harfli boncuk, kademeli merdiven için çubuklu sıralama oyuncağı gerekir. İp geçirme desen platformları ise boncuk dizmeyi delikten deliğe çizgi çalışmasına taşır. Setlerin tamamı Boncuk ve İpe Dizme Setleri sayfasında, benzer el çalışmaları da El Göz Koordinasyon Ürünleri kategorisinde toplu duruyor.

İpe Dizme ve İp Geçirme Setleri

Ahşap Alfabe Boncukları İpe Dizme 375₺+KDV(%20) İpli Geometrik Düğmeler 450₺+KDV(%20) Şekilli İpe Geçirme Seti 156 Parça 375₺+KDV(%20) İp Geçirme Desen Platformu 6'lı Sınıf Seti 2.950₺+KDV(%20) İp Geçirme Desen Platformu Kartlı Tekli Set 750₺+KDV(%20) Ahşap Kademeli Boncuk Dizme 5 Çubuklu 260₺+KDV(%20)

Sayma ve örüntü etkinliklerinde kademeli sıralama oyuncakları ile örüntü kartları işe yarar; masa üstü abaküs de boncuk dizisinin bir sonraki adımı olarak kullanılabilir. Matematik köşesinin geri kalanı için Matematik Köşesine Hangi Materyaller Konur? yazısına bakabilirsiniz.

Sayma ve Örüntü İçin

Ahşap Kademeli Boncuk Sıralama 550₺+KDV(%20) Plastik Kademeli Boncuk Sıralama Turuncu Tabanlı 395₺+KDV(%20) Örüntüler Kart Oyunu 50 Kart 450₺+KDV(%20) Masa Üstü Ahşap Abaküs 100 Boncuklu 530₺+KDV(%20)

Fiyatlar KDV hariç gösterilir; KDV dahil tutar ürün sayfasında yazar. Güncel fiyatlar ürün kartlarındadır.

Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından MEB 2024 Okul Öncesi Eğitim Programı ve ürün sayfalarımızdaki yaş bilgileri esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: Ekim 2026.