Anaokulu Blok Seti Nasıl Seçilir?

Anaokulu blok seti seçerken üç soruya cevap vermeniz yeterli: çocuklar kaç yaşında, aynı anda kaç çocuk kuracak ve blok köşesine kaç metrekare ayırabiliyorsunuz. Kısa cevap şöyle: 2–3 yaş grubunda 10 cm'den büyük, hafif ve geçmesiz bloklar; 3 yaş ve üstünde 12,5 cm'lik iri tuğlalar; 4 yaşından sonra 7,5 cm'lik mini tuğlalar ve küçük geçmeli parçalar. Parça sayısını mevcuda değil, köşede aynı anda oynayacak çocuk sayısına göre hesaplarsınız. Aşağıda blok türlerini, ölçüleri, parça hesabını, köşe kurulumunu ve altı oyun fikrini sırayla anlatıyoruz.

Blok oyunu yaşa göre nasıl değişir?

Okul öncesi eğitimci Harriet Johnson 1933'te blok oyununu yedi aşamaya ayırmıştır; bu sıralama bugün de öğretmen eğitimlerinde kullanılır. İki yaş civarında çocuk blokları kurmaz, taşır. Ardından yan yana dizme ve üst üste koyma gelir; üçüncü aşamada iki bloğun üstüne üçüncüsünü koyup köprü yapar. Dört yaşa doğru kapalı alanlar (çit, oda), sonra simetrik desenler ortaya çıkar. Beş yaş civarında yapılar isim alır ("burası benzinlik") ve dramatik oyunla birleşir; en son aşamada çocuk gerçek binaları taklit eder. Yaşlar yol göstericidir, sınır değildir.

Bu sıra, blok seçimini doğrudan belirler. Taşıma aşamasındaki çocuğa ince ahşap parçalar vermek anlamsızdır; iki eliyle kavrayacağı, düşünce acıtmayacak iri parça gerekir. Köprü ve çit kuran çocuk ise çok sayıda aynı boyda parça ister; dev bloklar bu aşamada yetersiz kalır. Kurumlarda en sık gördüğümüz hata, tek bir set alıp bütün yaş gruplarına aynı kutuyu vermektir.

Anaokulu blok seti türleri: hangisi ne işe yarar?

Ahşap birim bloklar ve içi boş büyük bloklar

Klasik ahşap blok sisteminde her parça bir "birim"in katı ya da yarısıdır: birim blok yaklaşık 3,5 × 7 × 14 cm, yarım birim bunun yarısı, çift birim iki katı uzunluktadır (bkz. unit block). Çocuk iki yarım bloğun bir birime eşit olduğunu kuleyi kurarken kendisi keşfeder; ölçme ve kesir fikrinin temeli burada atılır. Sitemizdeki 100 parçalık renkli ahşap bloklar ve silindir kutulu ahşap bloklar küp, silindir, kemer ve çatı biçimleriyle masa ya da halı üstü yapı için düşünülmüştür. Çocuk boyunda yapı istiyorsanız içi boş büyük ahşap bloklar ayrı bir sınıftır: 7,5 ve 15 cm küpler ile 30 cm dikdörtgenler içi boş olduğu için hafiftir, kenarları yuvarlatılmıştır; çocuklar kurdukları otobüsün içine oturur.

İri plastik geometrik bloklar

Geçmesiz, içi boş plastik küp, dikdörtgen ve üçgenlerden oluşan setler kreşin en küçük grubu için başlangıç noktasıdır. Sitemizdeki 60 parçalık eğitici blok setinde küp 10 × 10 × 10 cm, dikdörtgen 10 × 10 × 20 cm, üçgen çatı 27 × 27 cm ölçüsündedir; set 9,5 kg gelir, yani parça başına ortalama 160 gramlık hafif bloklardan söz ediyoruz. Aynı ölçülerdeki 30 parçalık set bir iki çocuğun oynadığı küçük gruplar içindir. Üçgen parçayla çatı yapmak, dikdörtgeni duvar, küpü sütun olarak kullanmak bu setlerle 2–5 yaş aralığında kendiliğinden gelişir.

Geçmeli tuğla bloklar: büyük ve mini

Üstündeki çıkıntılarla birbirine oturan tuğlalar iki boyda gelir. Büyük boy 12,5 × 12,5 cm kare ve 12,5 × 24 cm dikdörtgen tuğladır; 36 parçalık ve 48 parçalık setler çantayla gelir, 3 yaş ve üstü içindir. Tuğla takılabilen üç arabanın eklendiği arabalı tuğla seti yapı oyununu taşıma oyunuyla birleştirir. Mini boy ise 7,5 × 7,5 ve 7,5 × 15 cm'dir; 120 parçalık mini tuğla seti beş renkte gelir ve iki kısa tuğlanın bir uzuna eşit olduğunu gösterir. Mini tuğla daha fazla parça, daha ayrıntılı yapı demektir; dört yaşından sonra çocuklar iri tuğlayı "bebek işi" bulup buna geçer.

Sünger bloklar

Suni deri kaplı sünger bloklar, yıkılan kulenin kimseyi incitmediği tek blok türüdür. 18 parçalık sünger blok seti 20 cm'lik küpler, 20 × 19 × 39 cm dikdörtgenler, iki boy üçgen, yarım silindir ve kemerden oluşur. Bu bloklar yapı malzemesi olduğu kadar parkur basamağıdır; çocuk kurduğu köprünün altından emekler, üstünden yürür. Kale biçimli 10 parçalık sünger kale seti ise birbirine geçen duvar ve kule parçalarıyla gelir.

EVA köpük küpler ve karton tuğlalar

EVA köpükten 3,5 cm'lik küpler (66 parçalık EVA küp seti) masa üstü renk mozaiği ve örüntü çalışmaları içindir; sessizdir, düşünce sıçramaz. Karton tuğlalar hafif, ucuz ve çocuk boyunda duvar örmeye uygundur; ama kenarları zamanla ezilir, ıslanınca biçimini kaybeder. Nemli temizlik yapılan sınıflarda plastik ya da ahşap daha uzun ömürlüdür.

Küçük geçmeli parçalar ve panel setler

Dört yaşından sonra ince motor becerisi geliştikçe küçük geçmeli bloklar devreye girer. Sitemizdeki kutulu bloklar 58'den 250 parçaya kadar sıralanır (58 parça tek çocuk, 104 parça 4–5 çocukluk küçük grup, 250 parça sınıf projesi); hepsi 4–6 yaş içindir ve üç yaş altına verilmez. Dişli kenarlarıyla birleşen 12 panelden kapaklı küpler kuran sihirli kutular ise tuğla ve blok mantığından ayrılır: kurulan şeyin içi boştur, kapağı açılır, saklama oyununa dönüşür.

Yaşa göre blok boyu, ağırlık ve alan: karşılaştırma tablosu

Aşağıdaki tablo sitemizdeki anaokulu blok seti ölçülerinden derlenmiştir. Yaş sütunu her setin kullanım yaşıdır; alan sütunu kurumlarda gözlemlediğimiz rahat kullanım ölçüsüdür, sınıfınıza göre değişir.

Ağırlıkta ölçüt setin toplamı değil parça başı ağırlıktır: 30 parçalık 4,7 kg'lık set parça başına yaklaşık 155 gram eder. İki yaş çocuğu 9,5 kg'lık kutuyu taşıyamaz ama tek bloğu rahatça götürür; kutuyu yetişkin, bloğu çocuk taşır.

Kaç parça gerekir? Sınıf mevcuduna göre hesap

Parça sayısını mevcuda göre değil, blok köşesinde aynı anda oynayacak çocuk sayısına göre hesaplayın. Köşeye genellikle 4–6 çocuk sığar; sınıfın geri kalanı o sırada başka merkezlerdedir. Sınıf ortamı değerlendirme ölçeği ECERS-3'te blok alanı için her türden en az 10–20 parça bulunması ve üç ya da daha fazla çocuğun aynı anda büyük yapı kurabilecek kadar blok olması beklenir. Birim blok için yaygın kullanılan ölçüt köşedeki her okul öncesi çocuğuna yaklaşık 100 parçadır; iri bloklarda bu sayı çok daha düşer, çünkü tek blok daha fazla hacim kapatır.

Pratik bir örnek: 20 kişilik bir anasınıfında köşeye 5 çocuk alıyorsanız 60 parçalık iri blok seti artı 48 parçalık büyük tuğla seti yeterli bir başlangıçtır; mini tuğla ve küçük geçmeli parçalar için 120 ile 250 parçalık kutuları hedefleyin. Parça azsa çocuklar yapı yerine parça için kavga eder; parça fazlaysa toplanma süresi uzar. Anaokulu blok seti alırken aynı sistemin devam setleri olup olmadığına bakın: büyük tuğla serisinde 15, 36, 40 ve 48 parçalık kutular birbiriyle uyumludur, böylece parça eklemek kolaylaşır.

Blok köşesi nasıl kurulur? Alan, halı, raf ve etiket

Blok köşesini kapıdan ve sınıf içi geçiş yolundan uzağa, mümkünse evcilik köşesinin yanına kurun; iki köşe birbirini besler, kurulan garaj evcilik arabasının yeri olur. Zemine düz ve sık dokulu bir halı serin: tüylü halıda kule dengede durmaz, çıplak zeminde ses sınıfı yorar. Halının kenarı aynı zamanda köşenin sınırıdır; "yapılar halının üstünde kalır" kuralı küçük çocuklara bile kolayca anlatılır.

Blokları kapaklı kutuda değil, alçak ve açık rafta saklayın. Her rafın kenarına o rafa konacak bloğun siluetini ya da fotoğrafını yapıştırın; okuma bilmeyen çocuk eşleştirerek kaldırır ve toplanma saati bir sınıflama etkinliğine dönüşür. Küçük geçmeli parçalar için kenarı çıtalı bir masa işe yarar; sitemizdeki tekerlekli blok köşesi masası 60 × 60 cm tablasının dört kenarındaki çıtayla parçaları yüzeyde tutar, altındaki gözlere şeffaf kutular girer, 54 cm yüksekliği ayakta oynamaya uygundur. Yapı yüksekliği için baştan bir kural koyun: "omuz hizasını geçince genişlet" kuralı devrilme kazalarının çoğunu önler.

Blok köşesi için 6 oyun fikri

1. Sırayla kule. Çocuklar halka olur, ortaya tek bir küp konur; herkes sırası geldiğinde bir blok ekler ve rengini söyler. Kule devrilince kahkahayla baştan başlanır. Sıra bekleme ve dikkatli el kullanımı bu oyunla öğrenilir.
2. Boy ölçüşme. Grup bir arkadaşını model seçer, büyük tuğlalarla onun boyuna yetişen bir "ikiz" kurar. Model figürün yanına geçer, kimin uzun olduğuna birlikte bakılır; uzun–kısa kavramı bedenle ölçülür.
3. Köprü yapımcıları. Sınıf ikiye ayrılır: bir takım kemer ve yarım silindirlerle köprü kurar, diğeri dikdörtgen ve küplerle köprüye giden yolu döşer. Bitince herkes yolun üstünden yürüyüp köprünün altından geçer, takımlar görev değiştirir.
4. Ayna oyunu. Öğretmen bir yapının yarısını kurar, çocuk diğer yarısını aynı biçimde tamamlar. Simetri kâğıt üstünde değil elle öğrenilir; mini tuğla ve ahşap bloklarla en iyi çalışır.
5. Renk örüntülü duvar. Kırmızı–mavi–kırmızı–mavi diye başlayan bir sıra verilir, çocuk duvarı aynı örüntüyle sürdürür. İkinci turda örüntü üç renge çıkar. Mini tuğlada iki kısanın bir uzuna eşit olduğunu göstermek için uzun ve kısa tuğlaları karıştırın.
6. Rampa yarışı. Bir kitabı ya da sert kartonu eğik koyun; tekerlekli tuğla setinden kurulan araçlar rampadan bırakılır, hangisinin daha uzağa gittiği blokla ölçülür ("üç tuğla boyu gitti"). Ölçme biriminin blok olması saymayı somutlaştırır.

Güvenlik ve temizlik: nelere dikkat edilmeli?

Üç yaş altı grupta küçük parça kuralı kesindir. Avrupa oyuncak güvenliği standardı EN 71-1'in küçük parça silindiri 31,7 mm çapındadır; bu silindire tamamen giren bir parça 36 aydan küçük çocuklar için boğulma riski sayılır. Mini tuğla ve küçük geçmeli setlerin "3 yaş altı için uygun değildir" uyarısı bu yüzdendir; kreş sınıfında bu kutular rafta değil öğretmen dolabında durur. Tekerlek ve aks gibi küçük aksesuarlı setlerde yetişkin gözetimi yaşa bakılmaksızın gerekir.

Devrilme ve çarpma için üç önlem yeter: yumuşak zemin, yükseklik kuralı ve blok atmanın yasak olması. Ahşap bloklarda kıymık ve boya soyulmasını dönemde bir kez elle kontrol edin; çatlayan parça köşeden çıkar. Temizlikte plastik ve HDPE tuğlalar ılık sabunlu suyla yıkanıp kurulanır, sünger blokların suni deri yüzeyi nemli bezle silinir, ahşap bloklar yalnızca nemli bezle silinir ve suya batırılmaz. Kapaklı kutuda nemli kalan plastik koku yapar; kurumadan kaldırmayın.

İri bloklar ve geçmeli tuğla setleri

Anaokulu Plastik Eğitici Blok 60 Parça (2-5 Yaş) 7.200₺+KDV(%20) Anaokulu Plastik Eğitici Blok 30 Parça (2-5 Yaş) 4.000₺+KDV(%20) Anaokulu Plastik Eğitici Tuğla Blok 36 Parça (3+ Yaş) 3.100₺+KDV(%20) Anaokulu Plastik Eğitici Tuğla Blok 48 Parça (3+ Yaş) 3.400₺+KDV(%20) Anaokulu Plastik Arabalı Tuğla Blok 40 Parça (3+ Yaş) 3.200₺+KDV(%20) Büyük Plastik Tuğla Blok 15 Parça 715₺+KDV(%20) Büyük Plastik Tuğla Bloklar 43 Parça 3.000₺+KDV(%20) Anaokulu Plastik Mini Tuğla Blok 120 Parça (3+ Yaş) 2.850₺+KDV(%20)

Ahşap, sünger, köpük bloklar ve blok köşesi masası

Ahşap İçi Boş Büyük Bloklar 52 Parça 7.500₺+KDV(%20) Ahşap Renkli Oyun Blokları 100 Parça 650₺+KDV(%20) Silindir Kutulu Ahşap Bloklar 100 Parça 810₺+KDV(%20) Ahşap Blok Seti 35 Parça 1.100₺+KDV(%20) Sünger 18 Parça Blok Set 8.250₺+KDV(%10) Renkli Sünger Kale Blok Oyun Seti 10 Parça 7.800₺+KDV(%10) Eva Küp Blok Seti 66 Parça 975₺+KDV(%20) Tekerlekli Lego ve Blok Köşesi 60x60x54 cm 7.000₺+KDV(%10)

Son söz: önce yaş, sonra çocuk sayısı, en son parça sayısı

Anaokulu blok seti seçerken sırayı karıştırmayın: önce yaş grubu parça boyunu belirler, sonra köşeye aynı anda alacağınız çocuk sayısı parça adedini belirler, en son model ve renk seçilir. Bu sırayla gidince ne küçük parça riski kalır ne de köşede kavga çıkar. Bütün setleri yapı oyuncakları kategorisinde, malzemeye göre ayrılmış hâlde ahşap, sünger ve plastik yapı blokları sayfalarında karşılaştırabilirsiniz. Sınıf mevcudunuzu ve köşeye ayırdığınız alanı paylaşırsanız parça hesabını birlikte çıkarırız.

Üst görsel: Ksenia Chernaya / Pexels. Ürün görselleri BİLGEV'e aittir.