Kreş Uyku Odası Nasıl Düzenlenir?
Kreş uyku odasında çocuk başına 2 m² alan ve 6 m³ hava, 20–28 °C sıcaklık ve yataklar arasında geçiş aralığı gerekir. Yaş grubuna göre yatak türünü ve perde, havalandırma düzenini anlattık.
İçindekiler
- Kreşte ayrı uyku odası şart mı?
- Uyku odası kaç metrekare olmalı?
- Yaş grubuna göre uyku odası nasıl düzenlenir?
- Kampet ve karyolalar arasında ne kadar boşluk bırakılır?
- Uyku odasında ışık ve perde nasıl olmalı?
- Havalandırma ve oda sıcaklığı kaç derece olmalı?
- Uyku saatinde gözetim ve günlük düzen nasıl kurulur?
- Uyku odası için hangi malzemeler gerekir?
Kreş uyku odası düzenlenirken önce yönetmeliğin sayılarına bakılır: çocuk başına en az 2 m² alan ve 6 m³ hava, 20–28 °C oda sıcaklığı, yataklar arasında bir yetişkinin rahatça geçebileceği aralık. 0–24 ay grubu sabit karyolada, 25–66 ay grubu portatif karyolada ya da kampette uyur. Odanın gündelik düzenini ise ışık ve havalandırma belirler.
Aşağıdaki sayılar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının özel kreş ve gündüz bakımevleri yönetmeliğinden, 27 Aralık 2025 değişikliğiyle güncellenmiş hâliyle alındı. Kampet türlerini ve kaç adet alınacağını ayrı yazılarda ele aldık; bu yazı odanın kendisiyle ilgili.
Kreşte ayrı uyku odası şart mı?
Yaş grubuna göre değişir. Yönetmelik 0–24 aylık çocuklar için kapasiteyi doğrudan uyku odalarının büyüklüğünden hesaplar ve bu odalara yakın büyüklükte ayrı oyun ve emekleme odası ister. Oyun ve emekleme odaları kapasiteye girmediği için bebek grubunda uyku odası ayrı bir oda olarak planlanır.
25–66 aylık çocuklarda ise tek oda üç işi birden görebilir: yönetmelik bu odayı "oyun, etkinlik ve uyku odası" diye anar ve en az 15 m² olmasını ister. Sabah etkinlik yapılan sınıf öğlen uyku odasına dönüşür. Bu düzende 3–5 yaş grubu için belirleyici olan, yatakların ne kadar hızlı kurulup kaldırılabildiğidir.
Bina ve oda hesabının tamamını anaokulu sınıfı kaç metrekare olmalı yazısında, izin sürecini kreş açma şartları yazısında anlattık.
Uyku odası kaç metrekare olmalı?
Hesap çocuk başına yapılır: her çocuğa en az 2 m² taban alanı ve 6 m³ hava. 6 m³ hava şartı tavan yüksekliğini de işin içine katar. 3 metre tavanlı bir odada 2 m² zaten 6 m³ eder; tavan 2,60 metreyse aynı hava hacmi için çocuk başına yaklaşık 2,3 m² gerekir. Alçak tavanlı dairelerde kapasiteyi belirleyen çoğu zaman hava hacmi olur.
Örnek: 5×4 metre, 3 metre tavanlı bir oda 20 m² ve 60 m³ eder. Bu oda en fazla 10 çocuk alır. Aynı oda 2,60 metre tavanlıysa hava hacmi 52 m³'e düşer ve kapasite 8 çocukta kalır. Hesabı yaparken dolap önü gibi kullanılamayan yerleri de düşünün; yönetmelik taban alanını sorar, ama yatakları yerleştireceğiniz alan bunlardan arta kalandır.
Yaş grubuna göre uyku odası nasıl düzenlenir?
Yatak türünü yönetmelik belirler, uyku süresini ise çocuk gelişimi. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), Amerikan Uyku Tıbbı Akademisinin önerisine dayanarak 1–2 yaş için günde 11–14 saat, 3–5 yaş için 10–13 saat uyku öneriyor; bu sürelere gündüz uykusu dahil. Kreşte geçen öğle uykusu da bu toplamın bir parçası.
| Grup | Yatak | Oda düzeni | Günlük uyku (CDC, gündüz dahil) | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|---|
| 0–12 ay | Sabit karyola ya da beşik | Ayrı uyku odası; yanında oyun ve emekleme odası | 4–12 ay için 12–16 saat | Bebekler farklı saatlerde uyur; oda gün boyu kısmen loş kalır |
| 12–24 ay | Sabit karyola | Ayrı uyku odası | 11–14 saat | Çoğu çocuk günde tek öğle uykusuna geçer; saatler grupça toplanır |
| 25–36 ay | Portatif karyola ya da kampet | Ortak oyun ve uyku odası (en az 15 m²) | 11–14 saat (2 yaş), sonra 10–13 saat | Kendi yatağına girip çıkabileceği alçak yatak bağımsızlığı destekler |
| 3–5 yaş (37–66 ay) | Portatif karyola ya da kampet | Ortak oyun ve uyku odası | 10–13 saat | Uyumayan çocuğa sessiz dinlenme köşesi gerekir |
Bebek grubunda bir kural daha var. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) 2022 önerilerinde 1 yaşına kadar bebeklerin sırtüstü yatırılmasını öneriyor. Yüzey sert ve eğimsiz, düz olmalı; uyku alanında yastık ya da yorgan bulunmamalı, yumuşak oyuncak ve tampon da konmamalı. Beşikte yalnız çarşafı gerilmiş yatak kalır. Uyku odasının ayrıntılarını ve bebek grubunun gün düzenini il müdürlüğünüzle de konuşun; denetimde ne sorulduğunu en iyi onlar bilir.
Bebek ve küçük yaş grubu için karyolalar
Kampet ve karyolalar arasında ne kadar boşluk bırakılır?
Yönetmelik santim vermiyor; çocuk karyolalarının "en az bir kişinin rahatlıkla geçebileceği aralıkla" dizilmesini ve emniyet altına alınmasını istiyor. Pratikte bu, öğretmenin bir yatağa diz çöküp çocuğun üstünü örtebileceği kadar boşluk demek. Yurt dışındaki bazı çocuk bakım kurallarında geçen 60 ve 90 cm'lik aralıkları fileli kampet mi süngerli kampet mi yazımızda ayrıntılı anlattık.
Yerleşim için kurumlarda iyi işleyen birkaç kural:
- Baş uçlarını duvara verin, ortada boş bir yürüme yolu kalsın.
- Yatakları kapının açıldığı alana ve kalorifer peteğinin dibine koymayın. Pencere önündeki yatak yazın ısınır, kışın soğur.
- Kalabalık odada baş-ayak düzeni kullanın; bir çocuğun başı yanındakinin ayak ucuna gelir.
- Her çocuğun yeri sabit olsun. Aynı çocuk her gün aynı yerde uyursa uykuya geçiş kısalır.
Kaç yatak ve kaç yedek alınacağını, aynı odayı paylaşan iki grubun hesabıyla birlikte, kreş için kaç kampet gerekir yazısında bulabilirsiniz.
Uyku odasında ışık ve perde nasıl olmalı?
Yönetmelik uyku odalarının da bol ışık almasını, çocukların kullandığı bütün odaların güneş ışığı alacak şekilde pencereli olmasını ister. Bu yüzden uyku odası penceresiz bir iç oda olamaz. Uyku saatinde ışığı kesmek perdeye kalır.
İki katmanlı perde en kullanışlısı: gündüz açık kalan bir tül ve uyku saatinde çekilen kalın bir perde. Odayı zifiri karanlık yapmak gerekmiyor. Loş bir oda çocuğun uykuya dalmasına yeter ve öğretmen her yatağı görebilir. Uyanan çocuk da odayı tanır. Perde iplerini ve zincirlerini yatakların ulaşamayacağı yükseklikte toplayın, perdeyi çocuğun tutunup çekebileceği yerde bırakmayın.
Uyku öncesinde ve uyanışta tavan lambası yerine duvardan aşağı yayılan yumuşak bir ışık daha rahattır. Öğretmenin oturduğu yerin yanında küçük bir okuma ışığı, sessiz dinlenen çocuklarla kitap bakmaya da imkân verir.
Havalandırma ve oda sıcaklığı kaç derece olmalı?
Odalarda ısıölçer bulunması ve ortalama 20–28 °C sıcaklık sağlanması yönetmelik şartı. Isıtma kalorifer, merkezi sistem ya da iklime göre klimayla yapılabilir; elektrikli ısıtıcıyla ya da odun ve kömür yakan sobayla ısıtma yapılamaz. Yönetmelik ayrıca odaların nemsiz olmasını ve binanın havalandırılmasını ister.
Gündelik düzen şöyle kurulabilir:
- Uyku saatinden önce pencereyi birkaç dakika açıp odayı havalandırın, sonra kapatın.
- Isıölçeri yatak seviyesine yakın, güneş almayan bir duvara asın. Tavana yakın ölçüm yanıltır.
- Klima varsa üfleme yönünü yataklara değil tavana verin.
- Uyku bitince yine havalandırın; yatak ve örtüler kurumadan toplanmasın.
Kışın soğuk zemin ayrı bir konu. Zemin taş ya da seramikse yatakların altına sınıf halısı ya da yalıtım katmanı koymak, çocuğun zeminden gelen soğuğu hissetmesini azaltır.
Uyku saatinde gözetim ve günlük düzen nasıl kurulur?
Uyku odasında çocuklar uyurken oda boş bırakılmaz. Öğretmenin ya da bakıcının oturduğu yer bütün yatakları görecek biçimde seçilir; sıraları öğretmenin bakış yönüne paralel dizmek bunu kolaylaştırır. Bebek odasında beşikler arasında dolaşıp kontrol etmek, uyku saatinin rutin bir parçası olur.
Çarşaf ve örtüler kişiye özeldir. Yönetmelik yatak takımlarının değiştirilerek hijyenin sağlanmasını ister; her çocuğun adı yazılı çarşafını ve örtüsünü ayrı bir torbada ya da kendi dolap gözünde saklamak bu işi düzene sokar. Uyumayan çocuk için odanın bir köşesinde minderli, kitaplı bir dinlenme yeri ayırın. Bu köşeyi nasıl kuracağınızı sınıfta sakinleşme köşesi nasıl kurulur yazısında anlattık.
Uyku odası için hangi malzemeler gerekir?
| Kalem | Kim için | Not |
|---|---|---|
| Sabit karyola ya da beşik | 0–24 ay | Her bebeğe bir tane; yatak yüzeyi düz ve sert |
| Portatif karyola ya da kampet | 25–66 ay | İstiflenebilir model, odanın gündüz sınıf olmasını kolaylaştırır |
| Yatak ve yıkanabilir kılıf | Kampet kullanan gruplar | Yatak, çerçevenin iç ölçüsüne oturmalı |
| Kişiye özel çarşaf, örtü, torba | Herkes | Adı yazılı; bebek yatağında yastık ve yorgan olmaz |
| İki katmanlı perde | Oda | İpler çocuk erişiminin dışında |
| Isıölçer | Oda | Yönetmelik şartı |
| Dinlenme köşesi minderi ve kitaplar | Uyumayan çocuklar | Uyku odasında sessiz bir köşe |
Bütçe kısıtlıysa yatak kalemiyle başlayın; uyku odasının asıl maliyeti yataklardır, perdeyle ısıölçerin payı küçük kalır. Güncel fiyatlar ürün kartlarında görünür. Uyku odası ürünlerinin tamamını Kampet ve Yataklar kategorisinde bulabilirsiniz. Uyku odanızın ölçüsünü ve çocuk sayınızı bize iletirseniz yerleşim ve adet önerisiyle birlikte kurumunuza özel teklif hazırlarız; teklif ve proforma süreci için kurumsal teklif nasıl istenir yazısına bakabilirsiniz.
Kampetler ve kampet yatağı
Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır; kreş ve anaokullarının uyku odası için verdiğimiz kampet ve karyola tekliflerinden edindiğimiz deneyime dayanır. Yönetmelik hükümleri: Resmî Gazete 30.04.2015 ve 27.12.2025 değişikliği. Son güncelleme: Ekim 2026.
Sık Sorulan Sorular
Kreşte uyku odası ayrı olmak zorunda mı?
Kreş uyku odasında çocuk başına kaç metrekare gerekir?
Kreş uyku odası kaç derece olmalı?
Uyku odasında yatak aralığı ne kadar olmalı?
Uyku odası tamamen karanlık olmalı mı?
Bebek yatağına yastık ve battaniye konur mu?
İlgili yazılar
Anaokulu Ayakkabılığı Kaç Gözlü Olmalı?
Anaokulu ayakkabılığında çocuk başına bir göz ve 2 yedek göz gerekir. Mevcuda göre göz sayısı tablosu, göz ölçüsü, en üst gözün yüksekliği ve girişte doğru yerleşim.
Sanat Köşesi Nasıl Düzenlenir?
Sanat köşesini dört bölgeye (malzeme rafı, çalışma masası, kuruma rafı, temizlik noktası) ayırmak, raf düzenini yaşa göre kurmak ve kuralları çocuklarla belirlemek için uygulamalı bir düzen önerisi.
Sınıfta Sakinleşme Köşesi Nasıl Kurulur?
Sakinleşme köşesi sınıfın sessiz tarafına küçük bir halı ile yumuşak bir minderle kurulur, yanına duygu panosu ile kum saati eklenir. Köşenin yeri, malzeme listesi, kuralları ile çocuklara nasıl tanıtılacağı.