Kreş Günlük Temizlik Çizelgesi Nasıl Olmalı?

Kreş temizlik çizelgesi, kurumdaki her alanı bir satıra, her işin sıklığını bir sütuna yazan tek sayfalık bir tablodur. Bez değiştirme yüzeyi ile yemek masası her kullanımdan sonra temizlenir. Tuvalet, lavabo ve kapı kolları her gün elden geçer; sınıf oyuncaklarıyla çarşaflar haftada bir, camlar ayda bir sıraya girer. Her satırda işi yapanın adı ve kontrol imzası bulunur.

Aşağıdaki tabloyu kendi binanıza göre uyarlayabilirsiniz. Satırları kreşlerde en sık kullanılan iki kaynağa dayandırdık: ABD'de çocuk bakım kurumları için hazırlanan Caring for Our Children çizelgesi ile Sağlık Bakanlığı'nın kreşler için yayımladığı enfeksiyon kontrol önerileri. Oyuncak ve top havuzu temizliğinin ayrıntısı için ayrı yazılarımıza bağlantı verdik.

Kreş temizlik çizelgesinde hangi sütunlar olmalı?

İşe yarayan bir çizelge "neresi, ne yapılacak, ne zaman, kim yaptı" sorularına tek bakışta cevap verir. Çoğu kreşte şu beş sütun yetiyor:

• Alan ya da eşya: Bez değiştirme ünitesi, mama sandalyesi tablası, klozet, lavabo, kapı kolu, oyuncak rafı gibi tek tek yazılır. "Sınıf" diye genel bir satır açmayın; sınıftaki masa ile halı ayrı işlerdir, raf da öyle.
• İş: Temizlik (deterjanla kiri almak) mi, dezenfeksiyon mu, ikisi birden mi? Tuvalet satırında ikisi de yazılır, kitaplık rafında yalnız toz alma yeter.
• Sıklık: Her kullanımdan önce ya da sonra, gün içinde, gün sonunda, haftalık, aylık.
• Saat: "Öğle yemeğinden sonra", "uyku bitince" gibi kreşin akışına bağlanan saatler unutulmaz.
• Yapan ve kontrol eden: Paraf ya da imza. MEB okullarının hijyen planı örneklerinde de "uygulama görevlisi" ve "kontrol eden" diye iki ayrı sütun var; kreşte bu çoğu zaman temizlik personeli ile müdür ya da grup öğretmenidir.

Çizelgeyi her alanın kendi kapısının iç yüzüne (tuvalet, mutfak, bakım odası) ayrı ayrı asmak, tek bir ana listeyi müdür odasında tutmaktan daha iyi sonuç veriyor. İşi yapan kişi kâğıdı işin yapıldığı yerde görür, imzayı da orada atar.

Hangi alan hangi sıklıkla temizlenir?

Caring for Our Children'ın rutin temizlik çizelgesi (Ek K, son güncelleme 25 Temmuz 2022) alanları yemek, sınıf, uyku ile tuvalet ve bez değiştirme bölümlerine ayırıyor. Aylık satırları ve "gün içinde" notlarını kreşlerde gördüğümüz düzene göre ekledik:

Kusma, idrar, dışkı ya da kan bulaşan yüzey için takvim beklenmez. Alan çocuklardan ayrılır, eldivenle önce kir alınır, ardından dezenfeksiyon yapılır. Bulaşan eşya oyuncaksa kuruyana kadar rafa dönmez.

Temizlik ile dezenfeksiyon aynı şey mi?

Değil; çizelgede ayrı sütunlara yazılmalarının nedeni de bu. Temizlik su ve deterjanla görünen kiri, yağı, yemek artığını alır. Dezenfeksiyon temizlenmiş yüzeye uygulanır; kirli yüzeye sürülen ürün işini yapamaz. Sağlık Bakanlığı'nın 2020'de Salgın Yönetimi ve Çalışma Rehberi'ne eklediği kreş bölümü de aynı sırayı veriyor: kapı kolu, lavabo, tezgâh, lazımlık, klozet adaptörü, masa ve sandalye gibi sık dokunulan yüzeyler önce su ve deterjanla temizlenir, sonra dezenfektanla silinir. Seyreltme oranı ve bekleme süresi için kullandığınız ürünün etiketine uyun; emin değilseniz il sağlık müdürlüğüne sorun. Aynı bölüm sert yüzeylerde en az bir dakika temas süresi öneriyor.

Uygulamada dikkat edilecek birkaç nokta var:

• Çözeltiyi kullanacağınız gün hazırlayın, şişenin üstüne ne olduğunu ve tarihini yazın.
• Çamaşır suyunu tuz ruhu, kireç çözücü ya da amonyaklı ürünlerle karıştırmayın.
• Hazır bir ürün kullanıyorsanız etiketteki oranı ve bekleme süresini izleyin. Kokusuz, boyasız ürünler tercih edin.
• İşlemden sonra odayı havalandırın; temizlik ürünlerini çocukların yanında kullanmayın.

Ahşap yüzey bu kurala bir istisna getiriyor: suyu emdiği için ıslak bezle bekletilmez. Ahşap oyuncakların nasıl silineceğini ahşap oyuncak nasıl temizlenir yazımızda ayrıca anlattık.

Gün içinde temizlik saatleri nasıl dağıtılır?

Bütün işi kapanışa bırakan kreşte öğleden sonra tuvalet ve yemek masaları en kötü hâlindedir. Saatleri kreşin günlük akışına bağlamak daha kolay:

1. Açılıştan önce: Sınıflar havalandırılır. Girişteki galoşluğa ve paspasa bakılır, tuvalette kâğıt havlu ve sabun tamamlanır.
2. Kahvaltı ve öğle yemeği: Masalar yemekten önce ve sonra silinir, mama sandalyesi tablaları her çocuktan sonra temizlenir, yemek bitince zemin süpürülür.
3. Öğle uykusu: Çocuklar uyurken boş kalan sınıfın zemini paspaslanır, ağza giren oyuncaklar toplanıp yıkanır.
4. Gün içinde: Tuvalet her yoğun kullanımdan sonra gözden geçirilir; kapı kolları ve düğmeler birkaç kez silinir. Bez değiştirme yüzeyi her bebekten sonra silinir.
5. Kapanış: Tuvalet ve lavabo baştan sona yapılır, çöpler boşaltılır, raflarla masalar silinir, sınıf zemini paspaslanır.

Haftalık işleri tek güne toplamak yerine haftaya yaymak personelin yükünü dengeliyor: pazartesi oyuncak rafları, çarşamba kostümlerle kumaş oyuncaklar, cuma çarşaflarla kampetler.

Temizlik bezleri ve paspaslar nasıl ayrılır?

Tuvalette kullanılan bezin yemek masasına değmemesi için en basit yöntem renk ayrımı. Birçok MEB okulunun hijyen planında "kullanım alanına göre tanımlanmış renkli bez" ifadesi geçiyor. Hangi rengin nereye ait olduğunu çizelgenin en üstüne yazın ki yeni gelen personel de karıştırmasın.

• Tuvalet ve bez değiştirme alanı için ayrı paspas ve ayrı kova kullanılır; bu paspas sınıfa girmez.
• Caring for Our Children pamuklu bezi ve süngeri önermiyor; mikrofiber bez ya da tek kullanımlık kâğıt havlu kullanılmasını istiyor.
• Sağlık Bakanlığı'nın kreş bölümüne göre tekrar kullanılan bezler en az 60 °C'de yıkanır, paspas başlıkları suyun içinde bekletilmez.
• Temizlik ürünleri çocukların ulaşamayacağı, tercihen kilitli bir dolapta ve kendi etiketli kabında durur.

Malzeme listesi kısa tutulduğunda çizelge de sadeleşir. Bir deterjan, bir dezenfektan, bir cam temizleyici ve renkli bez takımı çoğu kreşte yetiyor.

Hangi donanım temizliği kolaylaştırır?

Çizelgeyi uygulanabilir yapan şeylerden biri de sınıftaki eşyanın kolay silinmesi. Fileli ve istiflenebilir kampet uykudan sonra hızla havalanır, haftalık silmesi birkaç dakikalık iştir. Her çocuğa ayrı renkte kampet vermek "başka çocuk kullanmadan önce temizle" satırını neredeyse gereksiz kılar; seçenekleri Kampet ve Yataklar kategorisinde bulabilirsiniz. Uyku odasının yerleşimini kreş uyku odası nasıl düzenlenir yazımızda anlattık.

Girişte kirli ve temiz bölmesi ayrı olan bir galoşluk, sokak galoşunun temiz olanlara karışmasını önler. Bu modeller Galoşluklar kategorisinde. Bebek grubunda ise bezi, mendili, yedek kıyafeti altındaki kapaklı bölmede tutan kapaklı alt değiştirme dolabı bakım yüzeyinin üstünü boş bırakır; boş yüzey her kullanımdan sonra daha çabuk silinir. Zemin tarafında halı ile EVA arasındaki temizlik farkını kreş zemininde EVA mı halı mı yazımızda karşılaştırdık.

Silmesi Kolay Kreş Donanımı

Kampet Fileli Yatak 120x60 cm - İstiflenebilir (Ekonomik) 900₺+KDV(%20) Kampet Süngerli Co-Polymer Plastik Ayaklı 2.850₺+KDV(%20) Yunus Figürlü Kirli Temiz Galoşluk 2.850₺+KDV(%20) Kedi Figürlü Kirli Temiz Galoşluk 2.850₺+KDV(%20) Kapaklı Alt Değiştirme Dolabı 95x60x90 cm 9.500₺+KDV(%10) Açık Raflı Alt Değiştirme Dolabı 95x60x80 cm 6.500₺+KDV(%10)

Top havuzu ve sünger grupları çizelgeye nasıl girer?

Bu alanlar ayrı bir satır ister, çünkü hepsi aynı gün temizlenemez. Top havuzu toplarını üç dört torbaya bölüp her hafta bir torbayı yıkamak havuzu kapatmadan işi yürütür; yöntemi ve kurutmayı top havuzu topları nasıl temizlenir yazımızda adım adım anlattık. Sünger blokların kılıfı haftada bir nemli bezle silinir, çocuklar çıktıktan sonra da oda havalandırılır. Kılıfında yırtık olan parça çizelgede not edilir ve onarılana kadar kullanımdan çekilir.

Çizelge ne kadar süre saklanmalı?

Mevzuatta kreş temizlik çizelgesi için belirlenmiş bir saklama süresi bulamadık. Doldurulan sayfaları ay sonunda bir klasörde toplamak, en az bir eğitim yılı boyunca saklamak işe yarıyor: bir dönem salgın hastalık görüldüğünde hangi alanın ne zaman temizlendiğine bakabilirsiniz. Denetimde hangi belgelerin istendiğini öğrenmek için bağlı olduğunuz il müdürlüğüne sorun.

Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır; kreş ve anaokullarına mobilya ve donatım sağlarken bakım odası ile uyku odası düzeni üzerine kurumlarla yaptığımız görüşmelere dayanır. Son güncelleme: Ekim 2026.