Duyu Kutusu Nasıl Hazırlanır?

Duyu kutusu dört adımda hazırlanır: kenarı 10–15 cm olan bir kap seçin, tabanı 5–8 cm örtecek kadar dolgu koyun, iki üç alet ekleyin ve içine bulunacak birkaç nesne gizleyin. Dolguyu çocuğun yaşı belirler. 3 yaşından küçükler için su ya da ağza sığmayan iri parçalar, büyükler için pirinç, kum veya kuru bakliyat kullanılır.

Duyu kutusu, İngilizce kaynaklarda "sensory bin" diye geçen, çocuğun elleriyle karıştırıp boşaltıp yeniden doldurduğu sığ bir oyun kabıdır. Hazırlaması yarım saati bulmaz; malzemesinin çoğu mutfakta zaten vardır. Asıl karar dolguda verilir, çünkü aynı kutu 2 yaşındaki bir çocuk için başka, 5 yaşındaki için başka doldurulur.

Duyu kutusu için nasıl bir kap seçilir?

Kabın derinliğinden çok kenar yüksekliği önemlidir. Kenar 10 cm'nin altında kalırsa çocuk karıştırırken dolgu dışarı taşar. 20 cm'yi geçerse küçük bir çocuk kabın dibine uzanamaz, oyun kenarda kalır. Tek çocuğun oynayacağı kutu için 8–10 litrelik, dikdörtgen, kapaksız bir plastik kutu yeter. Örneğin 23×37 cm tabanlı, 14,5 cm yüksekliğindeki 8,5 litrelik kutu bir çocuğun önüne rahatça sığar; masaya da yere de konabilir.

İki üç çocuk aynı anda oynayacaksa tek kutu yerine geniş bir tepsi ya da ayaklı bir kum masası daha rahat eder. Şeffaf kutu dolgunun katmanlarını yandan gösterir; renkli kutu ise yoğun kullanılan sınıfta kirli izi daha az belli eder. Kutuyu seçerken dolgu bittiğinde kapağıyla kapanıp kapanmadığına da bakın. Pirinç ve kinetik kum kapalı kapta saklanınca nem ve toz almaz.

Farklı ölçüdeki saklama kutularını Plastik Kutular sayfasında bulabilirsiniz.

Duyu kutusuna hangi dolgu konur?

Çoğu kutuda tek tür dolgu yeter. Miktarı tabanı 5–8 cm örtecek kadar tutun: daha azı ellere yetmez, daha fazlası karıştırırken taşar. Hangi dolgunun hangi yaşa uyduğunu çocuğun her şeyi ağzına götürüp götürmediği belirler.

Pirinci renklendirmek isterseniz bir kavanoza pirinç, birkaç damla gıda boyası ve bir kaşık sirke koyup çalkalayın, sonra tepsiye yayıp bir gece kurutun. Un, makarna ya da bakliyat gibi gıda dolgularını kullanmadan önce sınıftaki çocukların alerji bilgisini veliden öğrenin.

Kutu, Dolgu ve Aktarma Malzemeleri

Kapaksız Mavi Kutu – 23x37 cm, 8,5 Litre Depolama 120₺+KDV(%20) Plastik Oyuncak Kutusu 9 Litre 130₺+KDV(%10) Kinetik Oyun Kumu 325₺+KDV(%20) Kinetik Akıllı Kum 2,5 kg Doğal Renk 650₺+KDV(%20) Kinetik Akıllı Kum 1 kg 325₺+KDV(%20) Kase Ve Cımbız Aktarma Seti 6 Lı (4-6 Yaş) 520₺+KDV(%20)

Kutuya hangi aletler eklenir?

Aletler oyunu karıştırmaktan aktarmaya taşır. Kepçeyle huni doldurup boşaltmayı, maşa ise taneyi tek tek tutmayı çalıştırır. Ölçü kabı ve kaşık da ilk gruba girer. Bir kutuda iki üç alet yeter. Fazlası çocuğun dolguya dokunmasının önüne geçer, oyun aletleri sıraya dizmeye döner.

Aleti yaşa göre seçmek işe yarar. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin (CDC) gelişim basamaklarına göre 2 yaşındaki çocuk kaşıkla yer, bir kabı tek eliyle tutup öbür eliyle kapağını açar (CDC, 2 yaş). Bu yaşta büyük kepçe ve kapaklı kavanoz iyi gider. 4 yaşında ise çocuk yetişkin gözetiminde kendi yemeğini alır ya da su döker, kalemi yumruk yerine parmak uçlarıyla tutar (CDC, 4 yaş). Maşayla, cımbızla ya da huniyle dar ağızlı şişeye aktarma bu döneme uygundur.

Maşayla aktarmanın kalem tutuşuyla bağını ince motor becerileri için 10 materyal yazımızda ayrıca anlattık.

Duyu kutusu hangi temalarla hazırlanır?

Tema, kutuya bir hikâye katar ve çocuğu "ne bulacağım" sorusuyla oyuna sokar. Sınıfta haftanın konusuna bağlanınca kutu konuşmayı da besler: çocuk bulduğu nesneyi adlandırır, sayar, arkadaşına gösterir.

Harf avında çocuk bulduğu harfi bir karta eşler; matematik haftasında aynı kutuya sayı kartları ve sayılacak düğmeler konur. Atık malzemeyle kurulan kutular için atık malzemeyle anaokulu etkinlikleri yazımızda fikir bulabilirsiniz.

Sınıfta duyu kutusu nasıl düzenlenir?

Sınıfta kutunun yeri fen köşesi ya da pencere kenarıdır; altına su geçirmez bir örtü serilir. Örtü dökülen taneyi toplar; oyun sonunda örtünün köşelerinden tutup taneyi kutuya geri boşaltırsınız. Yanına küçük bir süpürge ile faraş koymak, çocuğun döktüğünü kendisinin toplamasını sağlar.

• Kutunun başında aynı anda kaç çocuk oturacağını belirleyin; çoğu kutuda iki üç çocuk rahat eder.
• Oyun öncesi ve sonrası el yıkamayı rutine ekleyin.
• Dolguyu haftada bir değiştirin; aynı kutu iki haftadan uzun kalırsa ilgi düşer.
• Kuru dolguyu kapaklı kapta saklayın, ıslak dolguyu aynı gün atın.
• Su ve küçük taneli dolgularda öğretmen kutunun başından ayrılmasın.

İki üç kutu hazırlayıp sırayla dolaştırmak, raftaki oyuncakları dönüşümlü kullanmanın aynı mantığıdır. Bunun düzenini oyuncak rotasyonu nasıl yapılır yazımızda anlattık. Ayaklı masa ya da su oyunu düzeneği arıyorsanız Kum Masası sayfasına ve kum ve su aktivite masasına bakabilirsiniz.

Sınıfta Duyusal Keşif İçin

Kum ve Su Aktivite Masası 2.060₺+KDV(%20) Anaokulu Plastik Kum Masası 2.650₺+KDV(%20) Anaokulu Büyüteç 125₺+KDV(%20) Büyüteçli Böcek İnceleme Kabı 4x ve 6x 580₺+KDV(%20) Ahşap Sınıf Tepsisi 23x17 650₺+KDV(%20)

Evde duyu kutusu nasıl kurulur?

Evde en kolay yer mutfak masası ya da balkondur. Kutunun altına eski bir çarşaf ya da duş perdesi serin; oyun bitince çarşafı toplayıp silkelemek yeter. Tek çocuk için 8–10 litrelik bir kutu yeterlidir, bir de kenarlı tepsi işinizi görür.

Evde 3 yaşından küçük bir kardeş varsa pirinç ve bakliyatlı kutuyu onun uzanamayacağı bir yere kaldırın, büyük çocukla oynarken de kapıyı kapatın. Küçük kardeş için ayrı bir su kutusu ya da iri parçalı bir yaprak kutusu hazırlamak, iki çocuğun aynı anda oynamasını sağlar.

Montessori duyu materyalleri her seferinde tek bir duyuyu, örneğin yalnız dokunmayı ya da yalnız sesi çalıştırır. Duyu kutusunda çocuk serbest oynar. İki yaklaşımın farkını Montessori duyu materyalleri yazımızda görebilirsiniz. Duyusal oyun için kum, kutu ve diğer malzemeler Duyu Bütünleme Malzemeleri kategorisinde; güncel fiyatlar ürün kartlarında görünür.

Duyu kutusu kime uygun, kime uygun değil?

Duyu kutusu, elleriyle keşfetmeyi seven, bir işe birkaç dakika odaklanabilen 2–6 yaş çocuğuna ve sınıfına küçük bir keşif köşesi eklemek isteyen öğretmene uygundur. Dokunmaktan hoşlanmayan, ıslak ya da yapışkan dokudan kaçan bir çocuğu zorlamayın; kuru ve iri bir dolguyla, önce aletle oynatarak başlayın. Her şeyi ağzına götüren bir çocuk için küçük taneli dolgu uygun değildir, su ya da iri parçalı kutu seçilir.

Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır; kreş ve anasınıfı öğretmenlerinin sınıf köşeleri için bize sorduğu sorulara dayanır. Son güncelleme: Ekim 2026.