Ahşap Bloklarla 12 Anaokulu Etkinliği

Ahşap bloklarla anaokulunda yapılabilecek 12 etkinlik şunlar: köprü yük testi, halıda mahalle, biçim treni, zarla kule, uzundan kısaya merdiven, tahmin et-ölç, aynayla simetri, gölge tahmini, fotoğraftan kopya, masal sahnesi, hamurda blok izi, gizli torba. Çoğu 20–30 dakika sürer, 4–6 çocukla blok köşesinde oynanır.

Tabloda her etkinliğin çalıştırdığı beceriyi, malzemesini, uygun yaşı bulursunuz. Hangi bloğun hangi yaşa uyduğunu, kaç parça gerektiğini merak ediyorsanız önce anaokulu blok ve tuğla seçimi yazımıza bakın; burada yalnız oyunlara odaklanıyoruz.

Hangi blok etkinliği hangi beceriyi çalıştırır?

Yaş sütunu sınıf deneyimimize dayanan bir öneridir. Çocuk hazırsa daha erken başlayabilir, zorlanıyorsa bir basamak geri dönülür.

Bloklarla yapı ve mühendislik etkinlikleri

1. Köprü yük testi

İki kule kurulur, arasına uzun bir blok yatırılır. Soru basit: "Bu köprüden araba geçer mi?" Oyuncak araba geçince açıklık bir blok genişletilir, köprü yeniden denenir. Bir noktada uzun blok yetmez ve çocuklar kemer parçası, iki katlı ayak ya da ortaya destek koymak gibi çözümler bulur. Öğretmen cevap vermez, yalnız "Neden düştü sence?" diye sorar. Köprü yıkıldığında grup ne değiştireceğini konuşur ve yeniden kurar.

2. Halıda mahalle

Halıya kâğıt bantla iki yol çizin. Çocuklar yolların kenarına okulu, evlerini, markete giden yolu kurar. Kurarken konuşmayı yönlendirin: "Okul parkın önünde mi, arkasında mı?", "Sağa dönünce ne var?" Önünde, arkasında, yanında, arasında gibi konum sözcükleri böylece bedenle ve elle öğrenilir. Minyatür araba ve insan figürleri eklenince yapı oyunu kendiliğinden rol oyununa geçer. Mahalle toplanmadan önce bir fotoğrafını çekip ertesi gün panoya asmak, çocukların bir sonraki tura plan yaparak başlamasını sağlar.

3. Biçim treni

Biçim treninde örüntüyü renk değil şekil belirler: küp, silindir, küp, silindir diye giden bir tren dizilir, çocuk sıradaki vagonu bulur. Üç yaş grubu iki biçimle (AB) başlar. Beş yaşa doğru ABB ve ABC dizilerine geçilir. Son aşamada çocuk kendi trenini kurar, arkadaşı devam ettirir. Tek renkli, boyasız bloklar bu etkinlikte daha iyi çalışır, çünkü çocuğun dikkati renge kaymaz.

Blok köşesinde matematik etkinlikleri

4. Zarla kule

Her çocuk sırayla büyük bir zar atar, zarda kaç nokta varsa kulesine o kadar küp ekler. Kulesi ilk on bloğa ulaşan değil, kulesini devirmeden on bloğa ulaşan kazanır. Sayma ile el kontrolü aynı anda çalışır. Dört yaşta noktaları tek tek sayarlar. Beş yaşta çoğu çocuk zara bakıp sayıyı hemen söyler. Rakam basılı bloklarınız varsa kulenin yanına o sayıyı gösteren bloğu koydurun.

5. Uzundan kısaya merdiven

Masaya farklı boyda beş altı dikdörtgen blok karışık konur. Çocuk bunları kısadan uzuna yan yana dizer ve ortaya bir merdiven çıkar. Parmağıyla basamakları "yürüyerek" kontrol eder: bir basamak atlanmışsa parmak takılır. Üç yaş için üç blokla başlayın. Ustalaşan çocuğa bir bloğu gizlice çekip "Hangisi kayıp?" diye sorun.

6. Tahmin et, sonra ölç

"Halının bu kenarı kaç blok eder?" Her çocuk tahminini söyler, öğretmen tahminleri bir kâğıda çizgi olarak yazar. Ardından aynı boyda bloklar uç uca dizilir ve sayılır. Ardından kimin tahmininin neden tuttuğu, kiminkinin neden şaştığı konuşulur. İkinci turda masa, kapı eşiği ya da bir arkadaşın boyu ölçülür. Bloklar aynı boyda olmazsa sonuç tutmaz. Çocuklar bunu fark ettiği gün ölçü biriminin neden sabit olması gerektiğini de anlar.

Gözlem ve uzamsal düşünme etkinlikleri

7. Aynayla simetri

Kırılmaz bir aynayı masaya dik yaslayın. Çocuk aynanın hemen önüne yarım bir yapı kurar ve aynada yapının bütününü görür. Sonra ayna kaldırılır, çocuk diğer yarıyı aynada gördüğü gibi kurar. Sağ ile sol yer değiştirdiği için ilk denemede çoğu çocuk aynı yarıyı ikinci kez kurar, düzeltme de bu hatadan doğar. Öğretmenin yarım yapıyı kurup çocuğun tamamladığı sade ayna oyunu blok seçimi yazımızda anlatılıyor. Bu sürüm bir basamak üstüdür.

8. Gölge tahmini

Sınıfı karartın, el fenerini beyaz bir duvara ya da gerili çarşafa doğru tutun. Fenerin önüne tek bir silindir koyun: duvarda dikdörtgen çıkar. Silindiri yatırın: bu kez başka bir şekil belirir. Çocuklar sonraki bloğun gölgesini önceden tahmin eder, sonra fener açılır. İleri aşamada küçük bir yapı kurulur ve gölgesi duvara düşürülür. Öbür grup yalnız gölgeye bakıp yapıyı aynısıyla kurmaya çalışır. Feneri yaklaştırınca gölgenin büyüdüğünü görmek de ayrı bir keşiftir.

9. Fotoğraftan kopya

Öğretmen beş altı blokla basit bir yapı kurar. Fotoğrafını çekip basar ya da tabletten gösterir. Çocuk aynı bloklarla fotoğraftakini kurar. İlk kartlarda tek katlı, önden çekilmiş yapılar olsun. Beş yaşından sonra iki katlı ve açılı fotoğraflara geçin. Bu etkinlik iki boyutlu bir görüntüyü üç boyutlu nesneye çevirmeyi çalıştırır. Kartları sınıfta bir kutuda tutarsanız çocuklar serbest zamanda da kendileri açar.

Dil ve duyu etkinlikleri

10. Masal sahnesi

Üç Küçük Domuz gibi yapı geçen bir masal okunur. Çocuklar üç evi bloklarla kurar ve masalı figürlerle yeniden anlatır. Kim önce kurdu, en sonunda hangi ev ayakta kaldı? Sıralı anlatım ve "önce, sonra, en son" sözcükleri kendiliğinden kullanılır. Evlerden birinin neden dayandığını tartışmak masalı küçük bir yapı deneyine çevirir. Hayvan figürlerini kullanarak kurulan sahneler için benzer fikirleri ilgi köşeleri yazımızda da bulabilirsiniz.

11. Hamurda blok izi

Oyun hamuru merdaneyle düzleştirilir. Çocuk bir bloğun yüzünü hamura bastırır ve izi bırakır. Arkadaşı izin hangi bloktan, bloğun hangi yüzünden çıktığını bulur. Silindirin tabanı daire, yan yüzü uzun bir şerit bırakır. Bir bloğun farklı yüzlerinin farklı iz bırakması üç boyutlu biçim ile iki boyutlu şekil arasındaki bağı somutlaştırır. Hamurla yapılabilecek başka çalışmalar için oyun hamuruyla 15 anaokulu etkinliği yazımıza göz atın. Etkinlikten sonra ahşap bloklar nemli bezle silinir, suya batırılmaz.

12. Gizli torba

Bez bir torbaya altı sekiz farklı blok koyun. Çocuk elini torbaya sokar, bakmadan bir bloğu yoklar ve adını söyler: "Yuvarlak, uzun, silindir!" Sonra çıkarıp bakar. Küçük grupta ikinci sürüm daha eğlencelidir: öğretmen "Bana köşesi olmayan bir blok bul" der, çocuk dokunarak arar. Kenar, köşe, yüz gibi sözcükler bu oyunla kelime dağarcığına yerleşir.

Blok köşesi bu etkinlikler için nasıl düzenlenir?

MEB'in 2024 Okul Öncesi Eğitim Programı önerilen dokuz öğrenme merkezinin ilki olarak blok merkezini sayar. Programa göre blok merkezi sessiz merkezlerden uzak olmalı ve çocukların rahat hareket edebileceği geniş bir alana sahip olmalıdır. Materyaller çocuk boyunda, açık raflı dolaplarda durur. Program bir merkezdeki çocuk sayısını bileklik ya da yaka kartıyla sınırlamayı da öneriyor.

• Köşeyi kitap merkezinden uzağa, mümkünse dramatik oyun alanının yanına kurun.
• Bu yazıdaki etkinliklerin yarısı masada, yarısı halıda yapılır. Köşede küçük bir masa bulunsun.
• Fotoğraf kartları, zar, el feneri, torba: hepsi aynı kutuda dursun. Öğretmen etkinliği iki dakikada kurar.

Raf düzeni ile parça sayısı blok seçimi yazımızda; köşenin sınıftaki diğer merkezlerle ilişkisi okul öncesi ilgi köşeleri yazımızda anlatılıyor.

Blok oyunu matematiğe gerçekten katkı sağlar mı?

Uzun süreli bir çalışma bu soruya ışık tutar. Wolfgang ile çalışma arkadaşları (Stannard, Jones) 1982'de dört yaşındaki 37 çocuğun blok oyunu düzeyini ölçtü, aynı çocukların okul kayıtlarını liseyi bitirdikten sonra topladı (2001'de yayımlandı). İlkokul 3. ve 5. sınıfta anlamlı bir ilişki çıkmadı. Ortaokulun sonu ve lise döneminde ise okul öncesindeki blok düzeyi ile matematik başarısı arasında olumlu bir ilişki bulundu. Bu bir ilişki bulgusudur, neden-sonuç kanıtı değildir. Yine de blok köşesini serbest oyun saatine bırakmak yerine yukarıdaki gibi amaçlı etkinliklerle zenginleştirmek için sağlam bir gerekçe sunar. MEB programı da blok merkezini çocukların boyut, şekil, sayma gibi kavramları keşfettiği yer olarak tanımlar.

Bu etkinlikler için hangi bloklar yeterli?

On iki etkinliğin onu tek bir ahşap blok setiyle yapılabilir. Küp, silindir, üçgen, kemer, uzun dikdörtgen gibi biçimleri içeren 80–100 parçalık bir set dört beş çocuklu grubu taşır. Tahmin et-ölç ve fotoğraftan kopya için aynı boyda bol parça gerekir; burada 200 parçalık ahşap tasarım blokları işe yarar. Masal sahnesinde rakam ve hayvan resimli resimli ahşap yapı blokları anlatıyı kolaylaştırır. Biçim treni için boyasız bloklar daha iyi sonuç verir. Tüm seçenekleri lego ve yapı oyuncakları ile ahşap oyuncaklar kategorilerinde bulabilirsiniz. Sitedeki fiyatlar KDV hariçtir.

Etkinlikler İçin Ahşap Blok Setleri

Renkli Ahşap Yapı Blokları 100 Parça Kovalı 1.000₺+KDV(%20) Resimli Ahşap Yapı Blokları 100 Parça Kovalı 1.000₺+KDV(%20) Ahşap Renkli Bloklar 80 Parça 800₺+KDV(%20) Ahşap Renkli Bloklar 50 Parça 600₺+KDV(%20) Ahşap Oyun Blokları 60 Parça 800₺+KDV(%20) Ahşap Tasarım Blokları 200 Parça 2.200₺+KDV(%20) Naturel Ahşap Bloklar 40 Parça 750₺+KDV(%20) Ahşap İçi Boş Büyük Bloklar 52 Parça 7.500₺+KDV(%20)

Örüntü, Sınıflama ve Blok Köşesi

Renkli Blok Dizme Hedef Kartlı Oyun 525₺+KDV(%20) Nitelik Blokları Etkinlik Seti 825₺+KDV(%20) Tekerlekli Lego ve Blok Köşesi 60x60x54 cm 7.000₺+KDV(%10)

Üç yaş altı sınıfta kullanacağınız setin paketindeki yaş uyarısına bakın. Küçük parçalı setleri öğretmen dolabında tutun, oyun sırasında bir yetişkin grubun yanında kalsın.

Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır; anaokulu ve kreşlere blok köşesi kurarken öğretmenlerle paylaştığımız etkinlik fikirlerine dayanır. Son güncelleme: Ekim 2026.