Günlük Akış Görsel Çizelgesi Nasıl Yapılır?

Günlük akış görsel çizelgesi, günün her bölümü için bir resim kartı hazırlayıp bu kartları gün içindeki sırasıyla çocukların göz hizasındaki bir şeride dizerek yapılır. Tipik bir anaokulu gününde altı ile sekiz kart yeter. Biten bölümün kartı ters çevrilir ya da "bitti" cebine atılır, böylece çocuk sırada ne olduğunu kendi görür.

Kartların hangi bölümleri göstereceği, nasıl üretileceği, yaşa göre nasıl sadeleşeceği ve duvarda nereye asılacağı aşağıda sırayla var.

Görsel çizelge sınıfta ne işe yarar?

Üç dört yaşındaki bir çocuk "öğle yemeğinden sonra" ya da "parka çıkmadan önce" gibi ifadeleri çoğu zaman karıştırır, kahvaltı tabağının resmini ise hemen tanır. Sabah çemberinde öğretmen kartları gösterip "önce oyun, sonra kahvaltı, sonra bahçe" dediğinde çocuk günün sırasını gözüyle izler. "Annem ne zaman gelecek?" sorusuna da cevap verir: son kartı gösterirsiniz.

MEB'in Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı rutinleri her gün düzenli tekrarlanan süreçler diye tanımlar. Programa göre rutinler, çocukların gün içinde karşılaşacakları durumları önceden kestirmesini sağlar ve belirsizliği azaltır. Aynı metin etkinlikler arası geçişlerde görsel ipuçlarını, zamanlayıcıları ve "son beş dakika, son üç dakika" gibi kademeli uyarıları önerir. Duvara asılan bir çizelge bu ipuçlarını her geçişte aynı yerde tutar.

Çizelgede hangi kartlar olmalı?

Kart listesini kendi günlük planınızdan çıkarın. TYMM programında günlük plan güne başlama zamanını, öğrenme merkezlerinde oyunu, beslenme, toplanma ve temizlik gibi rutinleri, etkinlikleri ve günü değerlendirmeyi kapsar. Açık havada oyun da programda her gün yer alması desteklenen bir dilim olarak geçer. Yarım gün ve tam gün grupların kart sayısı bu yüzden farklı olur.

Her bölüme tek kart koyun. "Etkinlik" kartı gün gün değişebilir, diğerleri sabit kalır. Kartın altına tek kelimelik bir yazı ekleyin. Çocuk zamanla resmin altındaki kelimenin de aynı şeyi söylediğini fark eder.

Görsel çizelge adım adım nasıl yapılır?

1. Günü kâğıda dökün. Saatleri değil sırayı yazın. Çocuk için önemli olan "kahvaltıdan sonra bahçe" bilgisidir, saatin 10.30 olması değil.
2. Görsel türünü seçin. En küçükler kendi sınıflarının fotoğrafını daha kolay tanır. Büyük yaş grubunda çizim ya da sembol de iş görür. Bir çizelgede tek tür kullanın, karışık görsel kafa karıştırır.
3. Kartları dayanıklı yapın. Avuç içi büyüklüğünde basın, kalın kartona yapıştırıp lamine edin. Her gün elden ele geçen kart kâğıt kalırsa bir haftada yıpranır.
4. Takma yöntemini belirleyin. Arkaya cırt bant yapıştırıp keçe ya da kumaş bir şeride dizmek en pratiği. Mantar panoda raptiye yerine mandal ya da cep kullanın, kartları çocuklar da değiştirecek.
5. "Bitti" alanı açın. Şeridin sonuna bir cep ya da kutu koyun. Biten bölümün kartını oraya bir çocuk taşısın.
6. Çizelgeyi tanıtın. İlk hafta her sabah kartları tek tek gösterip adını söyleyin. Geçiş anlarında çizelgeye birlikte bakın.

Yaşa göre çizelge nasıl değişir?

TYMM programı okul öncesini 36-48 ay, 48-60 ay ve 60-72 ay olarak üç yaş grubunda ele alır. Çizelgeyi de bu gruplara göre sadeleştirmek ya da zenginleştirmek işe yarar. Aşağıdaki değerler başlangıç önerisidir, sınıfınızı gözlemleyerek ayarlayın.

Beş altı yaş grubunda çizelgenin yanına bir öğretici saat koyabilirsiniz. Kartın yanına "akrep 10'da" gibi bir ipucu eklenince çocuk saat kavramını günün akışıyla eşleştirir.

Çizelge sınıfta nereye asılır?

En çok baktığınız yere: sabah çemberinin yapıldığı alanın yakınına. Çocuk ayakta dururken kartı rahatça görebilmeli, dokunabilmeli. Kapı girişine konan ikinci, küçük bir çizelge velilerin de günü görmesini sağlar. Yer sıkışıksa ayaklı bir pano çember alanına taşınıp akşam kenara çekilebilir.

Yüzey seçimi kartın nasıl takılacağına bağlı. Cırtlı kartlar için kumaş ya da keçe yüzey, mandallı ya da cepli düzen için mantar pano uygun. İki yüzeyin farkını mantar pano mu keçe pano mu yazısında ayrıntılı karşılaştırdık. Hazır yüzeyler için Panolar ve Cırtlı Kumaş Panolar kategorilerine bakabilirsiniz.

Plan değişince çizelge ne olur?

Gezi, misafir, tatbikat ya da yağmur yüzünden iptal olan bahçe saati çizelgenin en çok işe yaradığı anlardır. Sınıfınızda bir "değişiklik" kartı bulunsun; örneğin üzerinde soru işareti ya da yıldız olan bir kart. Değişen bölümün kartını sabah çemberinde herkesin önünde kaldırın, yerine yenisini takın ve nedenini kısaca söyleyin. Önceden bilinen değişikliği bir gün önce göstermek daha da iyi.

Okulun ilk haftalarında çizelge sabah vedalaşmasında da işe yarar. "Bahçeden sonra, yemekten sonra annen gelecek" diye son kartı göstermek, çocuğa günün bir sonu olduğunu hatırlatır. Okula alışma döneminin sınıf düzenini uyum haftası için sınıf hazırlığı yazısında ele aldık.

Özel gereksinimli çocuk için çizelge nasıl uyarlanır?

TYMM programı destekleme başlığında öğretmenin görsel ipuçları sunarak çocuğa rehberlik edebileceğini, etkinliğin gerektiğinde daha küçük adımlara bölünebileceğini yazar. Sınıftaki büyük çizelgenin yanına bir çocuk için masa üstü ya da cep boyu bireysel bir şerit hazırlanabilir. Bu şeritte günün bölümleri yerine bir bölümün adımları da gösterilebilir: el yıkama için musluğu aç, sabunla, durula, kurula.

Kartların türüne ve sayısına çocuğun ailesi ve onu izleyen uzmanla birlikte karar verin. Okuldaki çizelge evde kullanılan kartlarla aynı resimleri taşırsa çocuk iki ortamda aynı dili görür. Gün içinde sakinleşmeye ihtiyaç duyan çocuklar için çizelgeye bir "mola" kartı eklemek ve bunu sınıfın sakin alanıyla eşleştirmek de bir seçenek. Bu alanın düzenini sınıfta sakinleşme köşesi yazısında anlattık.

Çizelgeyle birlikte hangi materyaller kullanılır?

Kartları kendiniz basabilirsiniz, hazır eylem kartları ise işi hızlandırır. Çizelgenin yanında en sık kullanılanlar günlük eylemleri resimlerle gösteren kart setleri ile takvim panolarıdır. Geçişlerde sınıfın görebileceği büyüklükte kum saatleri, büyük yaş grubunda öğretici saatler de işe yarar. Daha fazla kart seti Eğitici Kart Oyunları, saat modelleri Öğretici Saatler sayfasında. Güncel fiyatlar ürün kartlarında yer alır, fiyatlar KDV hariçtir.

Günlük Akış Çizelgesine Eşlik Eden Materyaller

Eylemlerle Bir Gün Eğitim Kartları 112 Kart 650₺+KDV(%20) Ahşap Takvim ve Saat Panosu Çok Fonksiyonlu 550₺+KDV(%20) Cırtlı Kumaş Takvim Pano 1.150₺+KDV(%10) Kum Saati Öğretmen Seti 5 Parça 1.750₺+KDV(%20) Ahşap Figürlü Öğretici Saat 30 cm 650₺+KDV(%20) Alüminyum Çerçeveli Kumaş Kaplı Mantar Pano 90x180 cm 2.650₺+KDV(%10)

Çizelgeyi bir kez kurup unutmayın. Ayda bir kartlara bakın: eksik ya da yıpranmış olanı yenileyin, sınıfın günü değiştiyse sırayı güncelleyin. Üç yaş grubu sınıfının genel düzeni için 3 yaş sınıfı düzeni yazısına da göz atabilirsiniz.

Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır. Program bilgileri: MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (2026), Günlük Plan, Günlük Planda Rutinler ve Destekleme bölümleri. Son güncelleme: Ekim 2026.