Okulda Atatürk Köşesi Nasıl Hazırlanır?

Okul Atatürk köşesi, binanın girişinde herkesin gördüğü bir duvara kurulan; Atatürk portresi ya da büstü, Türk bayrağı, İstiklal Marşı, Gençliğe Hitabe ve bir özdeyiş levhasından oluşan anma alanıdır. Doğru hazırlamak için üç karar yeter: parçalar hangi ölçüde olacak, duvarda hangi düzende duracak, hangi yüksekliğe asılacak. 29 Ekim ve 10 Kasım'dan önce köşeyi yenilemek ya da sıfırdan kurmak isteyen okullar için parça listesini, ölçüleri, mevzuatın beklediklerini ve bayrak kurallarını tek yazıda topladık.

Atatürk köşesi mevzuatta nasıl geçiyor?

Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 87. maddesi köşeyi doğrudan tarif eder: Atatürk köşesi, okul binasının girişinde, uygun bir yerde, temiz ve düzenli biçimde, Atatürk'ün hayatını ve inkılâplarını yansıtan anlamlı bir kompozisyon olarak düzenlenir. Aynı yönetmeliğin 85. maddesi derslik duvarını da kurallara bağlar: yazı tahtasının üstüne Atatürk portresi, onun üstüne ay yıldızı sağa bakacak şekilde Türk bayrağı, portrenin duruşuna göre sağına İstiklal Marşı, soluna Gençliğe Hitabe asılır; ilkokul dersliklerinde ayrıca öğrenci-öğretmen iş birliğiyle bir Atatürk köşesi oluşturulur. Metnin tamamına mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 96. maddesi ise liseler için ayrıntıyı bir adım ileri taşır: Atatürk'ün büstü ya da maskı zeminden yüksekte konur; fotoğrafı, Türk bayrağı, İstiklal Marşı ve Gençliğe Hitabe uygun biçimde asılır; madalyon, gravür ve Atatürk'ün eğitimle ilgili sözlerini içeren levhalar eklenebilir. Anaokulu ve kreşler için bu kadar ayrıntılı bir madde yok; uygulamada girişteki köşe ve sınıf duvarındaki portre-bayrak-marş-hitabe düzeni okul öncesi kurumlarında da beklenen standarttır.

Atatürk köşesinde neler bulunur?

Yönetmelik maddelerini ve kurumlarda gördüğümüz uygulamaları yan yana koyunca liste netleşir. Aşağıdaki tabloda her parçanın işlevi ve sitemizdeki setlerde kullanılan ölçüler var; ölçüler kurumun duvarına göre değişebilir.

Özdeyiş seçiminde eğitimle ilgili sözler öne çıkar: "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir" sitemizdeki pano modellerinde, "Cumhuriyetimize vereceğimiz en büyük armağan gençlerimizin eğitilmesi olacaktır" ise beş parçalı setlerde kullanılır. Yönetmeliğin 88. maddesi koridorlarda da Atatürk'ün eğitimle ilgili düşüncelerini açıklayan söz ve resimlere yer verilmesini ister; köşeye sığmayan sözler koridor levhalarına taşınabilir.

Hangi Atatürk köşesi modeli hangi duvara uyar?

Modeller üç ana gruba ayrılır ve seçimi duvar genişliği belirler. Beş parçalı klasik setin parçaları yan yana dizildiğinde yaklaşık 150 cm genişlik ister; aralıkları ve yanlardaki direkli bayrakları ekleyince 200 cm'lik bir duvar rahat eder. Tek parça panolar ölçüsü belli ürünlerdir: sitemizdeki pleksi Atatürk köşesi 120×200 cm'lik dört parçadan, yapışkanlı folyo köşe 150×300 cm'lik tek yüzeyden oluşur. Büstlü köşeler ise duvarın önünde zemin alanı da ister; kaideli büstün önünde tören günlerinde öğrencilerin dizileceği boşluk bırakılmalıdır.

Beş parçalı klasik set

En yaygın düzen budur. Sitemizdeki beş parçalı Atatürk köşesi gümüş çerçeveli 45×60 cm İstiklal Marşı ve Gençliğe Hitabe, 28 cm polyester mask, 35×100 cm özdeyiş levhası ve 30×40 cm bayraktan oluşur; altın çerçeveli model aynı düzeni 40 cm mask ve 25×35 cm çerçeveli bayrakla, siyah fon ve kordonlu direklerle kurar. Parçalar ayrı ayrı asıldığı için duvar düz olmak zorunda değildir; sütun arası ya da girintili bir duvar bile bu düzeni taşır.

Tek panolu köşeler

Ortada portre, iki yanda marş ve hitabe panolarının bulunduğu bütünleşik modeller duvara üç ya da dört parça hâlinde monte edilir. Ahşap tonlu pano ve sarı-kırmızı pano ortada portre ile "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir" sözünü taşır; LED aydınlatmalı siyah cam köşe üç dikey cam panodan oluşur ve loş girişlerde kendi ışığıyla okunur. Pleksi ve folyo seçenekleri aynı düzeni daha ince bir yüzeyle verir; folyo vida istemediği için kiralık binalarda ve yeni boyanmış salonlarda tercih edilir.

Büstlü köşeler

Büst, köşeye üçüncü boyut kazandırır ve tören günlerinde çelenk ya da çiçek bırakılan noktayı belirler. Sitemizdeki mermer desenli kaideli büst 65 cm polyester büst ile 115 cm kaideden oluşur ve toplam 180 cm'ye ulaşır; kaidenin iki yanında zemine vidalama yeri vardır. Alüminyum büst 100 cm büst, 120 cm kaide ve 10 cm tablayla 230 cm'dir ve bahçe tören alanı için düşünülmüştür. İç mekânda büstlü köşe kurarken kaidenin arkasındaki duvara marş ve hitabe levhalarını, üstüne bayrağı asmak tam yönetmelik düzenini verir.

Atatürk köşesi nereye kurulur, hangi yüksekliğe asılır?

Yer seçiminde ölçüt tektir: herkesin önünden geçtiği, dururken rahat bakılan duvar. Giriş holünde kapının tam karşısı ilk tercihtir; merdiven sahanlığı ve idare katı girişi onu izler. Kapının hemen yanı, radyatör üstü ve yangın dolabının çevresi uygun değildir; ilki görülmez, ikincisi çerçeveyi ısıtır, üçüncüsü erişimi engeller. Okul öncesi kurumlarında sınıf içindeki düzeni yazı tahtasının üstünde kurun, köşeyi ise velilerin de gördüğü girişe alın.

Yükseklikte iki ayrı hiza var. Metin levhaları okunmak içindir; marş ve hitabe panolarının orta noktasını yetişkin göz hizasına, yani yaklaşık 150 cm'ye getirin. Portre ya da mask bu levhaların üstünde, bayrak en üstte kalır. Özdeyiş levhası en altta olduğu için 110–120 cm arasında kalabilir; anaokulunda çocukların da yakından görebildiği tek parça o olur. Pano ve setlerin ürün sayfalarında da aynı kural tekrar eder: metinlerin orta noktası göz hizasında, önünde tören için boş alan.

Işık köşenin yarısıdır. Pencere karşısına asılan levha gün ışığında parlar, baskı yıllar içinde solar. Doğrudan güneş almayan bir duvar seçin; loş girişlerde tavana iki küçük spot ya da LED'li bir model sorunu çözer. Cam ve pleksi yüzeyler spotun açısına göre yansıma yapar; ışığı yukarıdan 30 derece kadar eğik vermek yansımayı metnin dışına atar.

Çerçeve, pano ve büst malzemesi nasıl seçilir?

Malzeme kararı görünüşten çok kullanım yerine bağlıdır. MDF çerçeveli, selefon kaplı levhalar en ekonomik yoldur ve sınıf duvarları için yeterlidir; sitemizdeki 50×30 cm Gençliğe Hitabe ile 35×50 cm İstiklal Marşı levhaları her sınıfa bir takım olacak şekilde düşünülmüştür. Giriş köşesinde gümüş ya da altın renkli çerçeveler, polyester mask ve kordonlu direkler klasik görünümü verir. 8 mm pleksi üzerine dijital baskı nemden etkilenmez ve silinir; HD baskılı yapışkanlı folyo duvara delik açmadan uygulanır. Siyah cam ve paslanmaz çelik panolar ise aydınlatmayla birlikte düşünülen, daha uzun ömürlü ama daha ağır çözümlerdir. Büstlerde polyester döküm iç mekân için, alüminyum döküm ve fırın boyalı galvaniz kaide bahçe için seçilir.

Bayrak kuralları: Türk Bayrağı Tüzüğü ne ister?

Köşedeki bayrak süs değildir; 2893 sayılı Türk Bayrağı Kanunu'na ve Türk Bayrağı Tüzüğü'ne bağlıdır. Köşe hazırlarken dört madde iş görür:

• Oran (Tüzük md. 4): bayrağın boyu eninin bir buçuk katıdır. Çerçeveli ya da baskılı bayrakta bu oran korunur; 30×40 ve 25×35 cm gibi ölçüler bu orana yakın tutulmuş küçük çerçeve boylarıdır.
• Ebat (md. 5): direğe çekilecek bayrağın eni 50 cm ya da katlarıdır; direk ve bina büyüklüğüyle orantılı seçilir. Köşedeki direkli bayraklarda bu kural geçerlidir.
• Atatürk köşesine bayrak konur (md. 20): tüzük, bayrağın konulacağı yerler arasında Atatürk köşelerini açıkça sayar. Eğitim kurumlarında dışarıdaki bayrak sürekli çekili kalır (md. 9) ve 10 Kasım'da yarıya indirilir (md. 24).
• Yasaklar (md. 26; Kanun md. 7): yırtık, sökük, yamalı, delik, kirli, soluk ya da buruşuk bayrak kullanılamaz; bayrak örtü olarak serilemez, oturulan ya da basılan yere konulamaz. Köşedeki bayrak solmaya başladığında yenisiyle değiştirilir, eskisi törenle muhafaza edilir ya da ilgili makama teslim edilir.

Asarken yön kuralını unutmayın: yönetmeliğin 85. maddesi derslikte ay yıldızın sağa bakmasını ister; köşedeki çerçeveli bayrakta da aynı yön benimsenir.

29 Ekim ve 10 Kasım öncesi kontrol listesi

Köşe yıl boyu durur ama iki tarihte sahne olur. Cumhuriyet Bayramı'ndan ve Atatürk'ü anma gününden en az bir hafta önce şu sırayla bakın:

1. Bayrak: solma, kir ve kırışıklık; gerekiyorsa yeni bayrak.
2. Levhalar: cam ve pleksi yüzeyde parmak izi, çerçevede gevşeme, askı telinde aşınma.
3. Mask ve büst: toz, kaidede oynama, zemin vidalarında gevşeme.
4. Işık: yanmayan spot ve LED; 10 Kasım'da saat 09.05 saygı duruşunda köşe aydınlık olmalı.
5. Önündeki alan: kordon direkleri düzgün, çelenk ve çiçek için boşluk hazır.
6. Sınıflar: yazı tahtası üstündeki portre-bayrak-marş-hitabe düzeni her derslikte tam mı?

Anaokullarında 29 Ekim haftasında köşenin önünde kısa bir okuma yapılır; özdeyiş levhasındaki cümleyi öğretmen okur, çocuklar kendi cümleleriyle anlatır. Köşeyi törenden sonra da yaşatmanın en kolay yolu budur.

Bakım: köşe yıllarca nasıl ilk günkü gibi kalır?

Haftalık toz alma kuru mikrofiber bezle yapılır. Altın ve gümüş renkli çerçevelerle polyester mask aşındırıcı temizleyiciye dayanmaz; nemli bez bile ayda birden sık kullanılmamalıdır. Pleksi ve cam yumuşak bezle silinir, bulaşık süngeri çizer. Folyo köşede kenarlardan kalkma görülürse hemen bastırılır; beklenen kalkma büyür. Dönem başlarında askı teli, dübel ve kaide vidaları elle yoklanır. Bu kadarı, bir Atatürk köşesini on yıl boyunca değiştirmeden kullanmaya yeter.

Atatürk köşesi setleri ve panolar

Atatürk Köşesi 4.900₺+KDV(%20) Altın Çerçeveli Atatürk Büstlü Köşe 16.500₺+KDV(%20) Kahverengi Ahşap Atatürk Köşesi Pano 40.000₺+KDV(%20) Sarı Kırmızı Atatürk Köşesi Pano 30.000₺+KDV(%20) LED Aydınlatmalı Siyah Cam Atatürk Köşesi 35.500₺+KDV(%20) Modern Atatürk Büstlü Köşe 95.000₺+KDV(%20) Pleksi Atatürk Köşesi 120x200 cm 4 Parça 23.000₺+KDV(%20) Yapışkanlı Folyo Atatürk Köşesi 150x300 cm 8.500₺+KDV(%20)

Levhalar, mask ve büstler

Gençliğe Hitabe Ahşap Çerçeve 50x30 cm 350₺+KDV(%20) İstiklal Marşı Ahşap Çerçeve 35x50 cm 350₺+KDV(%20) Altın Renkli Atatürk Maskı 2.650₺+KDV(%20) Altın Renkli Atatürk Büstü 13.800₺+KDV(%20) Mermer Desenli Kaideli Atatürk Büstü 180 cm 42.500₺+KDV(%20) Kaideli Alüminyum Atatürk Büstü 230 cm 95.500₺+KDV(%20)

Son söz: önce duvarı ölçün, sonra modeli seçin

Sırayı değiştirmeyin: duvarın genişliğini ve ışığını belirleyin, sonra parça listesini tamamlayın, en son model seçin. Girişe pano ya da set, sınıflara tekli levha takımı, tören alanına büst; çoğu okulda ihtiyaç bu üç kalemle kapanır. Tüm modelleri Atatürk köşeleri kategorisinde, tekli levhaları Gençliğe Hitabe ve İstiklal Marşı sayfalarında bir arada görebilirsiniz. Giriş holünüzün ölçüsünü ve bir fotoğrafını paylaşırsanız yerleşim önerisini birlikte çıkarırız.

Üst görsel: Berna / Pexels. Ürün görselleri BİLGEV'e aittir.