Sınıf Düzeni ve Mobilya

Anaokulu Ayakkabılığı Kaç Gözlü Olmalı?

Anaokulu ayakkabılığında çocuk başına bir göz ve 2 yedek göz gerekir. Mevcuda göre göz sayısı tablosu, göz ölçüsü, en üst gözün yüksekliği ve girişte doğru yerleşim.

BİLGEV Eğitim Materyalleri 7 dk okuma
Anaokulu Ayakkabılığı Kaç Gözlü Olmalı?
İçindekiler

Anaokulu ayakkabılığı, sınıftaki her çocuğa bir göz ve 2 yedek göz düşecek kadar gözlü olmalı. 20 çocukluk bir grupta bu 22 göz eder, en çok 10 çocuklu 0–24 ay grubunda 12 göz yeter. Bir göz, bir çift çocuk ayakkabısının ya da kışlık botun rahat girdiği yaklaşık 24–30 cm genişlikte ve 30–40 cm derinlikte olur.

Bu yazıda göz sayısını mevcuda göre nasıl hesaplayacağınızı, gözün kaç cm olması gerektiğini ve ayakkabılığın girişte nereye konacağını anlatıyoruz. Askı yüksekliği ve portmanto ölçüleri ayrı bir konu; onları anaokulu portmantosu kaç cm olmalı yazısında topladık.

Sınıf mevcuduna göre kaç göz gerekir?

Hesap basit: çocuk sayısı artı 2. Yedek gözler yıl ortasında gelen yeni kayıt, deneme günü için gelen çocuk ya da yağmurlu günde ıslak botun yanına konan yedek ayakkabı için boş kalır. Paylaşılan gözde ayakkabılar karışır; çıkışta aynı numara iki botun hangisinin kime ait olduğu aranır. Kurumlarda en sık karşılaştığımız dağınıklık da bu.

Grup büyüklüğünü mevzuat belirliyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının özel kreş yönetmeliği 0–24 aylık çocuklarda grubu en çok 10, 25–66 aylık çocuklarda en çok 20 çocukla sınırlar. MEB'e bağlı okul öncesi kurumlarında da bir gruptaki çocuk sayısının 10'dan az, 20'den fazla olmaması esastır. Aşağıdaki tablo bu sınırlara göre hazırlandı.

Grup / girişÇocuk sayısıÖnerilen gözÖrnek düzen
0–24 ay grubuen çok 10125 gözlü iki ayakkabılık ve oturak altında gözü olan bir bank
Küçük grup (karma ya da yeni açılan sınıf)1517–1818 ayakkabı gözlü açık vestiyer
Tam mevcutlu 25–66 ay grubu202220 gözlü ayakkabılık + oturak altında gözü olan bir bank
İki sınıfın ortak girişi4044iki adet 20 gözlü ünite + iki bank ya da 24 bölmeli iki portmanto

Tablodaki "önerilen göz" sütunu bizim kurumlarla çalışırken kullandığımız hesaptır, yönetmelikte yazan bir sayı değildir. Yönetmelik yalnız kapasiteye göre ayakkabılık ve portmanto bulunmasını, bunların da çocuğun rahatça ulaşacağı seviyede olmasını ister.

Sınıf terliği için ayrı göz gerekir mi?

Gerekmez. Çocuk sabah gelince dış ayakkabısını gözüne koyar, gözdeki terliğini alır; akşam çıkarken işlem tersine döner. Gözde aynı anda tek çift durur, bu yüzden çocuk başına bir göz terlik düzeninde de yeter.

Kışın hesap değişir. Bot, terlikten iki kat yer tutar ve ıslakken üstüne başka bir şey konmaz. Kışın yedek bot ya da çizme getiren çocuklar varsa yedek göz sayısını 2'den 4'e çıkarmak işinizi kolaylaştırır. Velilerin ve misafirlerin ayakkabı üstüne geçirdiği galoşlar ise ayakkabılığa değil kapı yanındaki galoşluklar bölümüne konur.

Bir ayakkabı gözü kaç cm olmalı?

Gözün ölçüsünü çocuğun ayağı belirler. Okul öncesi çocukların ayak ölçülerini derleyen 2022 tarihli bir derlemeye göre 3 yaşındaki çocukların ayak uzunluğu ortalama 15,3–15,6 cm. 3–5 yaş arasındaki 88 çocuğun ölçüldüğü bir çalışmada ortalama ayak uzunluğu 15,6–16,2 cm, ayak genişliği 6,5–6,6 cm çıkmış. Ayakkabı ayaktan biraz uzun olsa da 30 cm derinlik çocuk ayakkabısına bol gelir. Bir çifti yan yana koymak için 15–18 cm yeter; 24 cm ve üstü genişlik, bot konacağında elinizi rahatlatır. Bu iki değeri ayak genişliğinden kendimiz hesapladık.

Sitemizdeki ayakkabılıkların gözleri şöyle:

ModelGövde (G × D × Y)Göz sayısıGöz ölçüsü
Anaokulu Açık Raflı Ayakkabılıküniteliünite başına küp gözler30 × 30 cm
5 Gözlü Açık Ayakkabılık120 × 35 × 36 cm5, tek sırayaklaşık 24 cm genişlik, 35 cm derinlik
Ayakkabı Gözlü Minderli Bank150 × 40 × 35 cm5, oturak altındayaklaşık 30 cm genişlik, 40 cm derinlik
20 Gözlü Ayakkabılıkaçık gövde20 (4 sıra × 5 göz)her çocuğa bir bölme
Açık Vestiyer 9 Askılı 18 Ayakkabı Gözlü120 × 35 × 160 cm1835 cm derinlik
Anaokulu Açık Portmanto ve Ayakkabılık140 × 160 cm24 küçük bölmeaskı alanıyla birlikte
Oturaklı Ayakkabılık ve Elbise Askılığı197 cm genişlik, 160 cm yükseklikoturak altında yatay raflarraf yüksekliği 20 cm, çift çift dizilir

Yaklaşık göz genişliği, gövde genişliğinin göz sayısına bölünmesiyle bulundu; ara paneller bu değeri biraz düşürür. Göz yüksekliği 20 cm'in altına inerse bilekli bot yatırılarak konur, bu da gözü iki kat doldurur.

Ayakkabılığın en üst gözü kaç cm'de olmalı?

Çocuk en üst gözüne parmak ucunda yükselmeden ulaşmalı. ABD Erişilebilirlik Kurulu'nun çocuklar için önerdiği uzanma aralığı 3–4 yaşta 51–91 cm, 5–8 yaşta 46–102 cm. Bu aralık tekerlekli sandalye kullanan çocuğu da kapsayacak biçimde hesaplanmış. Pratikte 3–4 yaş sınıfında en üst gözün alt kenarını 90 cm'nin altında tutmak, hazırlık sınıfında 100 cm'ye kadar çıkmak yeterli olur.

Alçak modellerde bu sorun hiç çıkmaz: 36 cm'lik tek sıralı ayakkabılığın üstü çocuğun çanta bıraktığı bir tezgâha döner. 120 cm'lik kapaklı dolaplarda ise üst raflar çocuğun değil öğretmenin alanı sayılmalı. Ayakkabılık portmantoyla birleşik ve 120 cm'den yüksekse duvara sabitlenmesi gerekir. Bunun ayrıntısını portmanto yazısında anlattık.

Açık göz mü, kapaklı raf mı?

Açık gözde her çocuğun yeri bellidir. Gözün üst kenarına çocuğun adını ya da okuma bilmeyenler için bir sembolü yapıştırırsınız, çocuk ilk haftanın sonunda kendi gözünü bulur. Öğretmen de boş kalan gözden o gün kimin gelmediğini tek bakışta görür. Islak ayakkabı açık gözde havayla temas ettiği için daha çabuk kurur.

Kapaklı ve içi raflı dolaplar girişi düzenli gösterir; ayakkabı kalabalığı kapağın arkasında kalır. Kapak başına bir grup ya da sınıf ayırmak işe yarar, ama tek tek çocuk yeri belirlemek zorlaşır. Bu tip dolapta göz değil raf uzunluğu hesaplanır: bir çifte 15–18 cm ayırırsanız 120 cm'lik raf 6–8 çift alır.

Kime uygun, kime uygun değil? Açık gözlü ayakkabılık, çocukların ayakkabısını kendisinin koyup aldığı 3–6 yaş sınıflarına uyar. Kapaklı uzun dolap, birden fazla sınıfın aynı holü kullandığı ve velinin girişten geçtiği okullara daha uygun. Oturak altında gözü olan bank ise 2–3 yaş grubunda iyi çalışır: çocuk oturur, ayakkabısını önündeki gözden alır, ayakta dengesini kaybetmez. Tek başına 20 çocuğa yetmez, bu yüzden kalabalık grupta tek çözüm olarak uygun değil.

Ayakkabılık girişte nereye konur?

Ayakkabılık, ayakkabının çıkarıldığı yerde durmalı. Sınıfın içine konan ayakkabılık çamuru ve kumu halıya kadar taşır. Çoğu kurumda doğru yer, dış kapı ile sınıf kapısı arasındaki geçiş hattı ya da sınıf kapısının hemen dışıdır.

  • Portmantonun altına ya da yanına koyun. Mont yukarıda, ayakkabı aşağıda aynı hizada durursa çocuk eşyasını tek noktadan toplar. Askılık ve ayakkabılık takımları bu düzen için yapılır.
  • Önüne bir oturma yeri bırakın. Bağcık bağlayan, bot çeken çocuk ayakta sendeler. Gözlü bank ya da ayakkabılığın önüne konan alçak bir bank bu anı sakinleştirir.
  • Kapı kanadının açılma alanından uzak tutun. Kapı açıldığında ayakkabılığa çarpmamalı, önünde biriken çocuklar geçişi kapatmamalı.
  • Alt sıranın önüne bir paspas serin; ıslak günlerde gövde ve zemin temiz kalır.

Geçiş hattı dar bir koridorsa derinliği 30–35 cm olan bir model seçin; 40 cm'lik bank tipi geniş giriş holüne daha iyi oturur. Giriş ile sınıf mobilyasının bütün listesini bir kreş sınıfına hangi mobilyalar gerekir yazısında kalem kalem verdik.

Hangi modelden kaç tane almalı?

Tek gövdeyle mevcudu tam karşılamak çoğu zaman mümkün değil, sorun da değil. 20 gözlü bir ünite ile oturak altında 5 gözü olan bir bank 25 göz verir; yedek gözler de banka kalır. 15 çocuklu grupta 18 gözlü açık vestiyer tek parçada askıyı da çözer. Sınıf sayısı arttığında aynı modeli yan yana dizmek, her sınıfa farklı model almaktan daha düzenli görünür ve çocuklar sınıf değiştirdiğinde aynı düzeni bulur.

Modelleri ölçüleriyle Ayakkabılık ve Portmanto kategorisinde, göz sayısına göre seçmek için Anaokulu Ayakkabılık Modelleri ve Kreş Ayakkabılık Modelleri sayfalarında bulabilirsiniz. Birçok modelimiz istenen renk ve ölçüde üretilebiliyor; göz sayısı mevcudunuza uymuyorsa bize yazın. Güncel fiyatlar ürün kartlarında görünür.

Açılış dosyası hazırlayan kurumlar için not: yönetmelik ayakkabılığın göz sayısını değil kapasiteye uygunluğunu arar. Güncel metne Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yönetmelikler sayfasından ulaşabilir, kurumunuza düşen şartları il müdürlüğüne sorabilirsiniz. Çocukların uzanma aralıkları için ABD Erişilebilirlik Kurulu rehberine bakabilirsiniz.

Bu rehber BİLGEV ekibi tarafından hazırlanmıştır; anaokulu ve kreşlerin giriş ve sınıf donatımı için hazırladığımız tekliflerden ve kurumların bize sorduğu sorulardan edindiğimiz deneyime dayanır. Son güncelleme: Ekim 2026.

Paylaş

Sık Sorulan Sorular

Kreş ayakkabılığı kaç gözlü olmalı?

Gruptaki çocuk sayısına 2 yedek göz ekleyin. 20 çocuklu bir grup için 22 göz, en çok 10 çocuklu 0–24 ay grubu için 12 göz yeterli.

Her çocuğa ayrı ayakkabı gözü gerekir mi?

Evet. Paylaşılan gözde ayakkabılar karışır ve çıkışta aranır. Kendi adının ya da sembolünün yazdığı gözü kullanan çocuk birkaç gün içinde yerini öğrenir.

Ayakkabılık gözü kaç cm olmalı?

3–5 yaş çocukların ayak uzunluğu ortalama 15–16 cm olduğu için 30–40 cm derinlik yeterli. Göz genişliği 24–30 cm olursa kışlık bot da rahat girer.

Sınıf terliği için ikinci bir göz gerekir mi?

Gerekmez. Çocuk ayakkabısını gözüne koyarken terliğini alır, gözde aynı anda tek çift durur. Kışın bot getirenler için yedek göz sayısını artırmak yeter.

Ayakkabılık sınıfın içine mi konur?

Çoğu kurumda sınıf kapısının dışına ya da giriş ile sınıf arasındaki geçiş hattına konur. Böylece çamur ve kum sınıfa taşınmaz; önüne bir bank koymak ayakkabı değiştirmeyi kolaylaştırır.

İlgili yazılar

Sınıf Düzeni ve Mobilya

Sanat Köşesi Nasıl Düzenlenir?

Sanat köşesini dört bölgeye (malzeme rafı, çalışma masası, kuruma rafı, temizlik noktası) ayırmak, raf düzenini yaşa göre kurmak ve kuralları çocuklarla belirlemek için uygulamalı bir düzen önerisi.

10 dk okuma
Sınıf Düzeni ve Mobilya

Kitap Köşesi Nasıl Hazırlanır?

Kitap köşesi sessiz ve aydınlık bir yerde, kapakları önde duran alçak bir kitaplıkla kurulur; önüne halı ve minder konur. MEB programındaki kitap merkezi önerileri, kaç kitap konacağı ile kitap türlerinin seçimi.

8 dk okuma