Oyun Alanı ve Park

Gondol Salıncak Nedir?

Gondol salıncak nedir, tekli salıncaktan farkı ne? Kova, düz oturaklı, yuva, lastik ve engelli salıncaklarını yaş grubu, kişi sayısı ve yer ihtiyacına göre karşılaştırdık; askı, zincir, güvenlik alanı, zemin ve bakım listesini ekledik.

BİLGEV Eğitim Materyalleri 9 dk okuma
Gondol Salıncak Nedir?
İçindekiler

Gondol salıncak, çocukların tek tek değil karşılıklı oturup birlikte sallandığı, kayığı andıran sepetli bir salıncaktır. Tekli salıncakta çocuk zincire tutunur, ayağıyla hız alır ve dengeyi kendi kurar; gondolda ise korkuluklu bir sepetin içinde sırtını yaslayıp oturur, hareketi karşısındaki arkadaşıyla paylaşır. Bu yüzden anaokulu bahçelerinde gondol, en küçük grubun da güvenle bindiği ve "sıra bende" kuyruğunu kısaltan salıncaktır. Bu yazıda gondolun yanı sıra kova, düz oturaklı, yuva, lastik ve engelli salıncaklarını yaş grubu, kişi sayısı ve yer ihtiyacı açısından karşılaştırıyor; askı, zemin ve bakım konularında kurumlarda sık gördüğümüz hataları sıralıyoruz.

Gondol salıncak nedir, tekli salıncaktan farkı ne?

Gondol (bazı kataloglarda kayık ya da sandal salıncak), iki yanda A biçiminde açılan ayaklara oturan bir kirişe zincirle asılmış, içinde karşılıklı iki oturma sırası bulunan bir sepettir. Sepetin dört yanı korkulukludur; çocuk oturduğu yerde sırtını yaslar, önündeki korkuluğa tutunur, ayaklarını ortadaki basamağa koyar. Sitemizdeki karşılıklı oturmalı ahşap gondol bu yapının en yalın hâlidir; doğal ahşap ve yeşil-sarı boyalı modeller aynı gövdenin renk tercihleridir.

Tekli salıncaktan üç temel farkı vardır. Birincisi hareket: gondol yükseğe çıkmaz, ileri geri yumuşak bir salınım yapar; öğretmen sepeti dışarıdan hafifçe iterek hızı belirler. İkincisi kullanıcı sayısı: aynı anda iki ila dört çocuk biner, biri öne eğilirken öteki geriye yaslanır ve ritmi birlikte bulurlar. Üçüncüsü güven: sepet çocuğu çevrelediği için henüz zincire tutunarak dengede duramayan iki üç yaş grubu bile gondola rahat biner. Pek çok öğretmen hareketli bir etkinlikten sonra gondolu "yatıştırma köşesi" olarak kullanır.

Gondol salıncak: karşılıklı iki oturma sırası ve korkuluklu sepetiyle ahşap A çerçeveye asılı model
Gondolda çocuk sırtını yaslar, korkuluğa tutunur; hareket karşısındaki arkadaşıyla ortaktır.

Anaokulu bahçesi için salıncak türleri hangileri?

Bahçeye salıncak alırken karşınıza altı tür çıkar. Hangisinin size uygun olduğu, bahçeyi kullanan en küçük çocuğun yaşına ve aynı teneffüste kaç çocuğun sallanmak isteyeceğine bağlıdır.

Kova (bebek) salıncak

Sırtı ve yanları yükseltilmiş, önünde emniyet barı ya da kemeri bulunan plastik oturaktır; çocuk bacaklarını öndeki boşluklardan sarkıtır, öne ya da yana kayamaz. Oyun alanı güvenliği kılavuzlarında bu oturak tipi, yetişkin yardımıyla binen en küçük yaş grubu için tanımlanır ve kova oturakların diğer salıncaklardan ayrı bir bölmeye asılması önerilir. Sitemizdeki zincirli kova salıncak 156×56×37 cm ölçüsünde, 6 kg ağırlığında ve 150 kg taşıma kapasitelidir; mevcut bir kirişe asılarak kullanılır. İpli kova oturak ipe takılı gelir, emniyet kemerli büyük oturak ise yüksek sırtlığı ve kolçaklarıyla eski oturakları yenilemek için düşünülmüştür. Kovalı oturakları çift bölmeli bir ahşap kirişte toplayan ahşap bebek salıncağı kreş bahçeleri için hazır çözümdür.

Düz (kayış) oturaklı salıncak

Klasik salıncaktır: kutu biçimli ya da düz bir oturak, iki zincir. Çocuğun zincire tutunması, dengesini kendi kurması ve ayakla hız alması gerekir; bu yüzden kendi başına oturup tutunabilen çocuklar içindir. Her oturağa tek çocuk biner; iki çocuğun aynı oturağa binmesi ya da ayakta sallanması en sık görülen kaza nedenidir. Ahşap ikili salıncak arkası ve yanları çevrili kutu oturaklarıyla geçiş yaşındaki çocuklara biraz daha destek verir; düz oturaklı ikili model büyük grup içindir.

Gondol ve karma gruplar

Bahçede farklı yaşlar bir aradaysa gondolu tekli salıncakla aynı kirişte birleştiren modeller iki ihtiyacı tek montajla karşılar: gondol artı iki tekli salıncak ve iki düz oturak artı gondol. Metal çerçeve ve emprenyeli çam oturak isteyen okul ve park bahçeleri için sandal salıncak seti kurulacak alanın ölçüsüne göre üretilir.

Anaokulu bahçesinde gondol salıncak ve iki tekli salıncak aynı ahşap kirişte
Gondol ile tekli salıncağın aynı kirişte olması, farklı yaştaki çocukların aynı anda sallanmasını sağlar.

Yuva (kuş yuvası, sepet) salıncak

Yuvarlak, örgülü geniş bir oturak; çocuk oturur, uzanır ya da iki üç çocuk birlikte biner. Avrupa oyun alanı standardı (EN 1176-2) bu tip oturakları "birden çok kullanıcı için geniş yüzeyli grup oturağı" olarak ayrı ele alır. Yuva salıncak yalnız ileri geri değil dairesel de sallandığı için çevresinde her yöne boşluk ister; sepet salıncak sayfasında bu uyarıyı özellikle yineledik.

Lastik salıncak

Yatay asılmış bir lastiğin üç zincirle tek bir döner mafsala bağlandığı modeldir; her yöne salınır ve döner. Kılavuzlar ağır kamyon lastiğinden kaçınılmasını, çelik telli lastikte açığa çıkmış tel bulunmamasını, lastiğin altında su tahliye deliği açılmasını ve döner mafsalın diğer salıncaklardan daha sık kontrol edilmesini ister. Küçük yaş grubu için yuva salıncak genellikle lastiğin yerini tutar.

Engelli (erişilebilir) salıncak

Yüksek sırtlı, beş noktadan kemerli, bazen tekerlekli sandalyenin doğrudan bindiği platformlu salıncaklardır. Bahçeyi kaynaştırma öğrencileri kullanacaksa bu tipi en baştan plana koymak gerekir; sonradan eklemek için genellikle ayrı bir bölme ve daha geniş bir alan gerekir. Sitemizde bu grupta hazır bir ürün yoktur; ihtiyaç hâlinde proje bazında konuşuruz.

Hangi salıncak hangi yaşa, kaç kişiye? (tablo)

TürYaş grubuAynı anda kişiUygun yer
Gondol salıncak (kayık)En küçük gruptan okul öncesinin tamamına; kendi dengesini kuramayan çocuk için ilk salıncak2–4Anaokulu ve kreş bahçesi, site ve park alanı; önünde ve arkasında geniş boşluk
Kova / bebek oturakYetişkin yardımıyla binen en küçükler (sitemizdeki modeller 3 yaş ve üzeri olarak işaretlidir)1Kreş bahçesi; diğer oturaklardan ayrı bölme
Düz / kutu oturakKendi başına oturup tutunabilen okul öncesi ve ilkokul çocukları1Okul bahçesi, park; bölme başına en çok iki oturak
Yuva / sepetOkul öncesi ve üstü; uzanarak kullanım için duyusal gereksinimi olan çocuklar1–3Her yöne boşluk bırakılabilen geniş bahçe
LastikOkul öncesi büyük grup ve ilkokul1–3Park ve okul bahçesi; kendi bölmesi
Engelli / erişilebilirGövde desteği ya da tekerlekli sandalye erişimi gereken çocuklar1Kaynaştırma yapılan okul ve parklar; ayrı bölme ve geniş alan

Yaş sütununu bir sınır değil başlangıç noktası olarak okuyun: aynı yaştaki iki çocuğun denge becerisi çok farklı olabilir. Pratik ölçüt şudur: çocuk oturakta kendi başına tutunup dengede kalamıyorsa kova ya da gondol; kalabiliyorsa düz oturak.

Askı, zincir ve oturak: nelere bakılır?

Salıncağın ömrünü kiriş değil bağlantı elemanları belirler. Oyun alanı güvenliği kılavuzlarında bu konuda birkaç net öneri var: askıyı oturağa ve kirişe bağlayan donanım aletsiz sökülememeli; S kancalar tam kapatılmalı, çünkü açık kalan ağız çocuğun kıyafetini yakalayabilir; lif halat zamanla çürüdüğü için kalıcı askıda önerilmez, zincir ya da çelik özlü halat tercih edilir; oturaklar hafif kauçuk ya da plastik olmalı, ahşap ve metal oturaklardan kaçınılmalıdır. Aynı kılavuz yan yana oturaklar arasında en az 60 cm, oturakla ayak arasında en az 75 cm boşluk ister; kova oturağın altı zeminden en az 60 cm, düz oturağın altı en az 30 cm yukarıda kalmalıdır. Avrupa standardı tekli oturak için 35 cm, gondol gibi grup oturakları için 40 cm asgari yer boşluğu verir.

Terapi odalarında kullanılan yükseklik ayarlama aparatı bahçe salıncağında gerekmez; bahçede yükseklik bir kez kurulumda belirlenir ve kirişe asılan oturağın zincir boyu buna göre kesilir. Sitemizdeki ahşap modellerde sepet ve oturaklar kirişe zincirle bağlıdır; kiriş ile A ayakların birleşim cıvataları ve zincir kancaları dönem başlarında sıkılır.

Kovalı bebek salıncakları: çift bölmeli ahşap kirişte kırmızı ve sarı kova oturaklar, kauçuk zemin
Kova oturaklar ayrı bölmede toplanır; yan yana oturaklar arasında çocukların birbirine değmeyeceği boşluk bırakılır.

Gondol salıncak için güvenlik alanı ve zemin nasıl olmalı?

Salıncak, bahçenin en çok yer isteyen elemanıdır; çünkü oturak hareket eder ve çocuk en yüksek noktada bıraktığında ileri savrulur. Öne ve arkaya bırakılacak boşluğun formülünü, askı uzunluğuna göre örnek hesaplarla güvenlik alanı yazımızda anlattık; burada tekrar etmeyelim. Gondolda dikkat edilecek fark, sepetin tekli oturaktan daha uzun ve daha ağır olmasıdır: salınım şeridi daha geniştir ve savrulan sepete çarpmanın sonucu daha ağırdır. Bu yüzden gondolun önünden ve arkasından yürüme yolu geçirilmez; sepet hareket hâlindeyken diğer çocukların yaklaşmaması için zemine çizgi çekmek ya da alçak bir çit koymak işe yarar. Kılavuzlar salıncak alanının çevresine görüşü kesmeyen alçak bir engel konmasını ayrıca önerir.

Zemin konusunda kural kısadır: çim ve beton yetmez. Salıncağın düşme yüksekliği kirişten ölçüldüğü için zemin kalınlığı da buna göre seçilir; kauçuk karo, kum ve ağaç kabuğunun hangi yükseklikte ne kalınlıkta serildiğini çocuk parkı zemini yazısında karşılaştırdık. Gondolun A ayakları zemine sabitlenir; sabitleme yöntemi beton, çim ya da kauçuk zemine göre değişir ve sipariş sırasında netleştirilir.

Bahçe salıncağı ile iç mekân duyu salıncağı aynı şey mi?

Değil. İç mekânda kullanılan kayık (boat) salıncak, kova (bucket) salıncak, platform ve koza salıncaklar adlarıyla bahçedekileri andırsa da başka bir iş görür: tavandaki tek bir askı noktasından asılır, her yöne salınır ve döner, altına minder serilir ve çoğu uzman eşliğinde duyu bütünleme çalışmasında kullanılır. Bahçe salıncağı ise iki noktadan asılır, tek düzlemde salınır ve çocuk onu serbest oyunda kendi başına kullanır. Bir anaokulu duyu odası kuracaksa oradaki salıncak seçimini duyu bütünleme odası rehberinde ayrıca ele aldık; bahçedeki gondolu o odanın yerine koymaya çalışmak iki ihtiyacı da karşılamaz.

Kendi iskeletiyle gelen plastik salıncak seti ya da dinozor figürlü salıncak gibi bağımsız ayaklı modeller bu ikisinin arasındadır: 60 kg kapasiteli, emniyet kemerli tek oturakla kapalı oyun salonuna da bahçeye de kurulur; alt bidonu su ya da kumla doldurulur. Küçük bir kreşin kış aylarında salıncağı içeri alabilmesinin tek pratik yolu budur.

Bakım ve kontrol listesi: dönem başı, her ay, her gün

Salıncak arızası birden olmaz; gevşeyen bir cıvata ya da aşınan bir zincir baklası haftalarca göz önünde durur. Kontrolü üç sıklığa bölmek işi kolaylaştırır.

  • Her gün (öğretmen, bahçeye çıkmadan): oturak ve sepette kırık ya da çatlak var mı; zincir kancası yerinde mi; zeminde taş, cam, oyuncak kalmış mı; salınım alanında bisiklet ya da başka oyuncak duruyor mu.
  • Her ay (sorumlu personel): zincir baklalarında aşınma, S kanca ağzında açılma, kemer tokasında kopma; A ayakların zeminle birleştiği noktada oynama; ahşapta kıymık, çıtalı koltukta gevşeyen çıta; plastik oturakta güneşten kaynaklanan sertleşme ve çatlak.
  • Dönem başı (bakım ekibi): tüm cıvataların sıkılması, zincir ve kancaların yağlanması, boyalı ahşapta kabaran ya da solan yerlere rötuş, kauçuk zemin karolarında kalkma ve kayma kontrolü, salınım alanının yeniden ölçülmesi (zamanla alanın içine bank ya da saksı konmuş olabilir).

Aşınan parçayı beklemeden değiştirin: oturak, zincir ve kanca gibi parçaları oyun parkı yedek parçaları sayfasından tek tek alabilirsiniz; salıncak kullanıma kapatılacaksa oturağı sökmek, "binmeyin" yazısı asmaktan daha etkilidir.

Doğal ahşap mı, boyalı mı?

Ahşap bahçe ürünlerinde yaygın malzeme emprenyeli çam ve su bazlı boyadır. Doğal tonlu gondol, ağaçlıklı bahçede oyun kulesi ve kum havuzunun yanında göze batmadan durur; boyalı model ise binası ve diğer oyuncakları renkli olan okullarda bütünlük sağlar ve veliye ilk gösterilen bahçede uzaktan seçilir. Gondol salıncak için bakım açısından ikisi arasında belirgin fark yoktur: boyalı yüzey birkaç yılda bir rötuş ister, doğal yüzeyde de koruyucu katman aynı aralıkla yenilenir. Karar, bahçenin genel havasına ve kurumsal renklerinize kalır.

Kısa yol: önce en küçük çocuk, sonra sayı, en son alan

Bahçeyi kullanan en küçük çocuk kendi başına tutunamıyorsa listeye gondol ya da kova salıncakla başlayın; aynı teneffüse çıkan çocuk sayısı on beşi geçiyorsa gondolu tekli salıncakla aynı kirişte birleştiren bir grup kuyruğu en çok kısaltan seçimdir; en son, seçtiğiniz modelin önüne ve arkasına gereken boşluğun bahçenizde gerçekten olup olmadığını ölçün. Tüm modeller bahçe salıncakları sayfasında, kule ve kaydırakla birleşen gruplar ahşap oyun park grupları kategorisinde toplu olarak görülebilir. Bahçenizin ölçüsünü ve yaş gruplarınızı paylaşırsanız salıncak yerleşimini birlikte çıkarırız.

Üst görsel: Muziyan Du / Pexels. Ürün görselleri BİLGEV'e aittir. Askı, oturak ve bölme önerileri için anılan kaynak: ABD Tüketici Ürünleri Güvenlik Komisyonu, Public Playground Safety Handbook, bölüm 5.3.8; oturak türleri ve yer boşluğu için EN 1176-2:2017.

Paylaş

Sık Sorulan Sorular

Gondol salıncak kaç yaşından itibaren kullanılır?

Gondolun korkuluklu sepeti çocuğu çevrelediği için henüz zincire tutunup dengede duramayan en küçük yaş grubu bile yetişkin gözetiminde biner. Okul öncesinin tamamı kullanır; hız öğretmenin sepeti itişiyle belirlenir.

Gondol salıncağa aynı anda kaç çocuk biner?

Karşılıklı iki oturma sırası bulunan ahşap gondollara iki ila dört çocuk biner. Sepete sığsa bile korkuluk hizasını aşan kalabalık salınımı dengesizleştirir; sıraya oturan çocuk sayısı aşılmamalıdır.

Kova salıncak ile düz oturaklı salıncak arasındaki fark nedir?

Kova oturak sırtı, yanları ve önü kapalı olduğu için çocuğu tutar; kendi başına tutunamayan küçükler içindir ve diğer salıncaklardan ayrı bölmeye asılır. Düz oturakta çocuk zincire tutunup dengeyi kendisi kurar; her oturağa tek çocuk biner.

Salıncak oturakları arasında ne kadar boşluk olmalı?

Oyun alanı güvenliği kılavuzu yan yana oturaklar arasında en az 60 cm, oturakla ayak arasında en az 75 cm ister ve bir bölmeye en çok iki oturak asılmasını önerir. Önde ve arkada bırakılacak güvenlik alanı askı uzunluğuna göre ayrıca hesaplanır.

Gondol salıncağın altına hangi zemin serilmeli?

Çim ve beton yeterli değildir. Düşme yüksekliği kirişten ölçüldüğü için kauçuk karo, kum ya da ağaç kabuğu bu yüksekliğe uygun kalınlıkta serilir; salınım alanının tamamı aynı zeminle kaplanır.

Yuva (sepet) salıncak anaokulu bahçesine uygun mu?

Uygundur; oturarak ve uzanarak kullanılabildiği için duyusal gereksinimi olan çocuklar da sever. Ancak dairesel de sallandığından çevresinde her yöne boşluk ister; dar bahçelerde gondol daha az yer kaplar.

İlgili yazılar

Oyun Alanı ve Park

Çocuk Oyun Parkı Fiyatları 2026

Çocuk oyun parkı fiyatları Ekim 2026'da KDV hariç 50.000 TL'den başlıyor. Gerçek ürün fiyatlarıyla grup ve tekli eleman tablosu, zemin m² hesabı ve site, okul, belediye için örnek bütçeler.

10 dk okuma
Oyun Alanı ve Park

Okul ve Site Bahçesi İçin Oyun Elemanları

Bahçe oyun elemanları yaş, kullanıcı sayısı, alan yönü ve malzemeye göre karşılaştırıldı: dönence tipleri, tek ve çok kişilik yaylı zıp zıp, plastik, yaylı, dörtlü ve klasik tahterevalli farkı, kaydırak seçimi, kombine parkın mantıklı olduğu durumlar ve üç kademeli bakım takvimi.

17 dk okuma
Oyun Alanı ve Park

Çocuk Parkında Güvenlik Alanı Nedir?

Çocuk parkı güvenlik alanı ile kurulum alanı arasındaki fark, serbest düşme yüksekliğine göre boş bırakılacak mesafe (60 cm, 1,5 m ve üstü), salıncak için ayrı hesap, sitemizdeki parkların ölçü tablosu ve bahçe ölçüsüne göre park seçimi.

13 dk okuma